مناجات منتظران جلد 1 صفحه 70

1- معنای دیگر تعجیل در اجابت، زود برآوردن حاجت در مقابل تأخیر اجابت در دنیاست که در ادامه مباحث به بیان آن خواهیم پرداخت.

2- نهج البلاغه صبحی صالح، نامه 31، ص399.

بکند، امّا این تذکّر امیرالمؤمنین علیه السلام انسان را هشیار می کند که فقط به آنچه خود طبیده فکر نکند، چه بسا خداوند عطای بهتری به او داده یا خواهد داد که اگر متوجّه باشد، ممنون او خواهد شد. مثلاً ممکن است انسان روی یک حاجت دنیوی و مادّی اصرار کند، امّا خدای مهربان به جای آن یک خیر اخروی و معنوی را به او عنایت فرماید؛ در این صورت باید سپاسگزار این لطف الهی باشد.

3- رفع بلا یا دفع شر

سومین پاسخ مثبت خداوند به دعای بنده مسلمان این است که بلا و شرّی را از او باز دارد. این مطلب در ادامه حدیثی که در عنوان اوّل (برآوردن حاجت در دنیا) قسمتی از آن را نقل کردیم، آمده است. پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم سومین عطای خداوند را جلوگیری از گرفتار شدن بنده اش به شر دانسته و فرموده اند:

و إمّا اَن یَکُفَّ عَنهُ مِنَ الشَّرِّ مِثلَها.(1)

و یا اینکه امر ناپسندی نظیر آنچه خواسته است را از او باز دارد.

به عنوان مثال مؤمنی از خدا درخواست مقداری مال می کند، خداوند در پاسخ ممکن است آنچه او خواسته را عطایش نکند، امّا به خاطر دعایش از یک ضرر مالی که براساس مقدّرات الهی قرار بوده به او برسد، جلوگیری نماید. اگر آن ضرر و بلا به او می رسید به اندازه همان مالی که درخواست نموده بود، باید می پرداخت. حال در اثر اجابت دعایش به همان مقدار از ضرر ایمن مانده و در حقیقت همان سود نصیبش شده است. با این مثال منظور از تعبیر «مثلها» در بیان پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم روشن می گردد. حدیث دیگر در این زمینه به نقل از امام زین العابدین علیه السلام است:

المُؤمِنُ مِن دُعائِهِ علی ثَلاثٍ: إمّا اَن یُدَّخَرَ لَهُ و إمّا اَن یُعَجَّلَ لَهُ و إمّا اَن یُدفَعَ عَنهُ بلاءٌ یُریدُ اَن یُصیبَه.(2)8.