مناجات منتظران جلد 1 صفحه 78

1- اصول کافی، کتاب الدّعاء، باب من اُبطِأت علیه الاجابه، ح7.

تأخیر عطا می فرماید. امام صادق علیه السلام می فرمایند:

اِنَّ العَبدَ لَیَدعُو فَیَقُولُ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِلمَلَکَینِ: قد استَجَبتُ لَهُ ولکِن احبِسُوهُ بِحاجَتِهِ فإنّی اُحِبُّ اَن اَسمَعَ صَوتَه وَ إنّ العَبدَ لَیَدعُو فَیَقُولُ اللهُ تَبارَکَ وَ تَعالی: عَجِّلُوا له حاجَتَه فإنّی اُبغِضُ صَوتَه.(1)

همانا بنده ای دعا می کند، خدای عزّ و جل به آن دو فرشته می فرماید: من او را اجابت کردم ولی حاجت او را نگه دارید چون من شنیدن صدایش را دوست می دارم و بنده ای دعا می کند. خدای متعال می فرماید: زود حاجتش را بدهید چون صدایش مبغوض من است.

با این ترتیب تعجیل نشدن در اجابت دعا نشانه مبغوض بودن دعاکننده و صدایش نزد خداوند نیست؛ امّا چه بسا مردم چنین پندارند و برآورده نشدن حاجت کسی را به حساب بی آبرو بودنش در درگاه الهی بگذارند. امام صادق علیه السلام در پایان حدیث دیگری که در آن مطلب فوق را با تعبیر دیگری بیان فرموده اند، به همین نکته اشاره نموده اند:

فَیَقُولُ النّاسُ: ... لامُنِعَ هذا اِلّا لِهَوانِه.(2)

پس مردم می گویند: ... او (از رسیدن به حاجتش) باز داشته نشده است مگر به علّت پستی و خواری اش(!)

امّا مردم از روی نادانی چنین قضاوت می کنند، واقعیّت مسأله غیر از این است.

انواع تأخیر در اجابت

علی ایّ حال، تأخیر در اجابت دعا به دو صورت ممکن است: یا این تأخیر در دنیاست و یا زمانش به آخرت کشیده می شود. فرض دوم همان است که در بحث از انواع اجابت گفته شد که گاهی خداوند دعای شخص را ذخیره آخرتش می گرداند و 7.