- پیشگفتار 1
- مقدمه 7
- فصل اول: مفاهیم 7
- واژه ها و اصطلاحات اساسی 7
- بخش نخست: مفاهیم و مبانی 7
- اشاره 7
- ـ ظهور حضرت مهدی عجل الله فرجه 8
- اشاره 9
- ـ قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 9
- یک بررسی مهم 9
- قیام پس از ظهور 10
- نپذیرفتن توبه پس از آغاز قیام 12
- خروج مهدی علیه السلام شبیه بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله 12
- خروج حضرت مهدی عجل الله فرجه 13
- دیدگاه نگارنده 13
- حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 14
- واژگان حکومت 16
- 1. مُلک 16
- اشاره 16
- 2. خلافت 17
- 3. دولت 17
- 4. سلطنت 18
- 5. ولایت 18
- فصل دوم: مبانی نظری نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه السلام 19
- الف) مبانی هستی شناختی 19
- زمینه سازی قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 19
- مقدمه 19
- اشاره 21
- ب) مبانی انسان شناختی 21
- 1. جانشینی خداوند 23
- 2. آفریدهای دو ساحتی (ماهیت دوگانه) 24
- 3. اراده و اختیار 24
- 4. فطرت یگانهپرستانه 25
- 5. شرافت و کرامت 26
- ج) مبانی جامعه شناختی 27
- جمعبندی و نتیجه گیری 27
- بخش دوم: مردم و حکومت جهانی مهدوی 28
- فصل اول: نقش مردم در زمینهسازی انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 28
- مقدمه 28
- نقش مردم در پیش یا پسافتادن ظهور 31
- اشاره 32
- دیدگاه نخست، اختیاری بودن 32
- بررسی روایت 33
- دیدگاه دوم، غیراختیاری بودن 35
- دیدگاه نگارنده 38
- آمادگی و زمینه سازی ظهور 39
- اشاره 39
- اشاره 39
- 1. زمینهسازان عام 39
- اشاره 40
- الف) در عرصه اعتقادی 40
- 1. شناخت امام زمان 41
- 2. پایداری در محبت اهل بیت علیهم السلام 42
- 4. بزرگداشت نام و یاد آن حضرت 43
- اشاره 43
- 3. پیروی از امامان پیشین علیهم السلام 43
- ب) در عرصه سیاسی 43
- ج) در عرصة اجتماعی 44
- پیوند مستمر با ولایت 44
- د) در عرصة نظامی و انتظامی 45
- 2. زمینهسازان خاص 48
- دو بررسی کوتاه 49
- یک . پرچمهای سیاه 49
- دو . موَطئون از مشرق 53
- نکتهها 54
- قیام و برپایی حکومت در عصر غیبت 55
- اشاره 55
- 1. طاغوتبودن پرچمداران قیام 56
- 2. شکست قیامهای پیش از ظهور 61
- 3. سکوت و خانهنشینی 64
- 4. سرزنش شتاب برای نابودی دشمنان 65
- بررسی و نتیجه گیری 66
- مقدمه 67
- فصل دوم: نقش مردم در قیام و پیروزی حضرت مهدی عجل الله فرجه 67
- 1. یاران و یاوران (برخی مردم) 68
- اشاره 68
- 1ـ1. یاران خاص 69
- اشاره 70
- زنان و یاری حضرت مهدی علیه السلام 73
- اشاره 74
- الف) أبدال 74
- گونههای یاران خاص در روایات 74
- ج) عصائب 76
- ب) اخیار 76
- د) نجبا 77
- اشاره 79
- 1. یگانه¬پرستی 79
- ویژگی های یاران 79
- ویژگی¬های روحی و معنوی 79
- 4. ولایتمداری 80
- 2. بصیرت 80
- 3. شجاعت 80
- 6. ساده¬زیستی 82
- 5. از خودگذشتگی 82
- 2. شمار محدود 84
- 1. جوان بودن 84
- ویژگی¬های جسمی و ظاهری 84
- 4. کارگزاری 85
- 3. توانمندی 85
- 2. تودة مردم 86
- 2-2 . یاوران 86
- دشمنان قیام 87
- اشاره 87
- دو. گونه شناسی دشمنان 88
- یک. فراگیرترین نبرد حق و باطل 88
- اشاره 89
- 1. غیر مسلمانان 89
- اشاره 89
- 1-2. یهودیان و مسیحیها 90
- 2. برخی مسلمانان 90
- اشاره 91
- 2-3 . بهانهجویان 91
- 2-1. منافقان 91
- 2- 2. رفاه طلبان 91
- امدادهای الهی و تلاش مردم 93
- اشاره 93
- 1. فرشتگان 94
- 2. انداختن ترس در دل دشمنان 95
- برخی امدادهای دیگر 96
- الف) طِی الاَرْض 96
- اشاره 96
- 3. نیروهای طبیعت 96
- ب) میراثهای پیامبران علیهم السلام 97
- نتیجه گیری 98
- فصل سوم: نقش و جایگاه مردم در حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 99
- مقدمه 99
- اشاره 101
- ویژگیهای حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 101
- قانونگزاری الهی 101
- مشروعیت الهی 101
- بهرهمندی از همة منابع 102
- گسترش عمومی دانش 102
- تعمیق خردورزی 102
- اشاره 103
- اشاره 104
- الف) از نگاه لغت 104
- 1. مشروعیّت 104
- ب) از نگاه اصطلاح 104
- مفهوم شناسی 104
- انواع مشروعیت الهی 105
- اشاره 105
- الف) از جنبة هستیشناختی 106
- ب) از جنبه انسانشناختی 106
- اشاره 107
- 2. مقبولیت (پذیرش مردم) 107
- مشروعیت الهی، مقبولیت مردمی 109
- بیعت و رأیدادن، تفاوتها و شباهتها 111
- پذیرش حاکمیت، اجابت درخواست مردم 112
- 1. نیکخواهی 113
- یک. حقوق مردم بر امام 113
- اشاره 113
- اشاره 113
- 3. مشارکت مردمی 113
- 2. رفاه و آسایش 114
- 3. آموزش همگانی 114
- 1. استواری بر بیعت 115
- 4. گسترش خردورزی 115
- دو. حقوق امام بر مردم 115
- 5. رشد و تربیت 115
- سازوکار مشارکت مردم در حکومت مهدوی 116
- 3. فرمانبرداری 116
- 2. نیکخواهی در امور حکومت 116
- اشاره 117
- چگونگی و چیستی بیعت 118
- پایههای بیعت 118
- آثار بیعت 121
- اشاره 121
- 2. پذیرش ولایت 122
- 3. یادآوری وظیفه 122
- 4. تأکید بر وفاداری 122
- 1. اظهار آمادگی 122
- بیعت با امام مهدی علیه السلام، از نگاه روایات 123
- اشاره 123
- 1. بیعتکنندگان 123
- اشاره 123
- 1ـ1. بیعت جبرئیل فرشتة وحی 123
- 1ـ 2.بیعت یاران خاص(سیصد و سیزده نفر)؛ 124
- 1ـ3. برخی از مردم 125
- 2. مکان بیعت 126
- یک بررسی کوتاه در بیعتنامه 127
- 3. مفاد بیعت 127
- اشاره 127
- 1. استناد 129
- 1-1. از جهت منبع: 129
- 2. از نظر محتوا 130
- 1-2. از جهت سند: 130
- مشارکت در پیشبرد کارهای حکومت 131
- نقش مردم در تصمیمگیری 137
- کارگزاران حکومت 138
- اشاره 140
- یک . شیعیان راستین، برخی از کارگزاران 140
- گونههایی از کارگزاران از نگاه روایات 140
- اشاره 141
- 1. کارگزاران اقتصادی 141
- سه . سخنگوی حضرت مهدی علیه السلام 141
- دو . برخی رجعت کنندگان، کارگزاران حضرت 141
- اشاره 142
- کارگزاران قضایی 142
- چهار . سیصد وسیزده نفر، کارگزاران حضرت 142
- 2. کارگزاران فرهنگی 142
- پنچ . پراکندگی کارگزاران حضرت 143
- نظارت مردم بر حکومت 143
- جمع بندی و نتیجهگیری 145
- آخرین سخن 147
- منابع و مآخذ 148
در حکومت جهانی حضرت مهدی علیه السلام قــانــونگـزار خداوند است، و محور همة قوانین آموزههای دینی است.(1)از این رو در کنار اینکه از خطا و لغزش در امان است به همة نیازهای مادی و معنوی انسانها توجه خواهد شد.
1- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم در گزارش از معراج از قول خداوند در باره حضرت مهدی علیه السلام فرمود: وَ هَذَا الْقَائِمُ الَّذِی یُحِلُّ حَلَالِی وَ یُحَرِّمُ حَرَامِی؛ و این، قائم است که حلال و حرام را آنگونه که من حلال و حرام کردهام به اجرا میگذارد. محمدبن علی بن حسین بن بابویه، عیون اخبار الرضا علیه السلام، ص 58.
گسترش عمومی دانش
دانش،(1)در دولت مهدوی در بین همة جامعة بشری گسترش مییابد و هرگز در دست گروهی ویژه نخواهد بود؛ از این رو همگان از دانشی بس ارجمند برخوردار خواهند شد.(2)البته از این دانش نیز در راه پیشرفت و رشد جامعة بشری بهره برده خواهد شد، نه در راه فزونخواهی و یا ستم به دیگران.
1- به نظر میرسد دانش در اصطلاح آموزههای دینی چیزی متفاوت از آنچه امروزه به کار میرود، است. که در روایات از علم با عنوان نوری که سبب هدایت میشود، یاد شده است. اگرچه دانش امروزی میتواند بخشی از دانش تعریفشده در روایات باشد، اما آنچه از علوم امروزی که در خدمت هدایت به حق تعالی به کار نمیرود، از نگاه دین، دانش نامیده نمیشود و البته فنآوری های نو نیز همچنین است.
2- امام باقر علیه السلام فرمود: وَ تُؤْتَوْنَ الْحِکْمَةَ فِی زَمَانِهِ حَتَّی إِنَّ الْمَرْأَةَ لَتَقْضِی فِی بَیْتِهَا بِکِتَابِ اللَّهِ تَعَالَی وَ سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وسلم ؛ در دوران او شما از حکمت برخوردار میشوید تا آنجا که یک زن در خانه خود برابر کتاب خدای تعالی و روش پیامبر خدا صلی الله علیه و آله (همچون مجتهد با استنباط شخصی) به انجام تکالیف شرعی خود پردازد. محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص238، ح30.
تعمیق خردورزی
حکومت جهـانی حضرت مهدی عجل الله فرجه بر برترین اندیشههای خردمندانه پایهگذاری میشود ؛ چرا که در آن دولت شایستگان است که خرد بشری به کاملترین صورت امکان، رشد خواهد کرد.(1)
1- امام باقر علیه السلام فرمود: إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اللَّهُ یَدَهُ عَلَی رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ کَمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ؛ چون قائم ما بهپا خیزد خداوند دست رحمتش را بر سر بندگان گذارد پس عقولشان را گردآورد و در نتیجه خردشان کامل شود. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج1، ص25، ح21.