نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه‌السلام صفحه 118

پایه‌های بیعت

بیعت دارای سه پایة مهم و نقش‌آفرین است که نبود هر یک از آن‌ها سبب پدیدنیامدن آن می‌شود، آن سه عبارتند از:

یک. بیعت شونده (گیرنده) : کسی که با او بیعت می‌شود.

از آنجایی که مردم برای بیعت به دو صورت ممکن است وارد بیعت شوند: یکی اینکه خود آنها به صورت مستقیم برای بیعت کردن بیایند که طرف مقابل بیعت‌شونده خواهد بود و گاهی دیگری مانند حاکمی برای حاکم پس از خود بیعت می‌گیرد که بهتر است به او بیعت گیرنده اطلاق شود. البته نوع نخست به حقیقت بیعت نزدیک‌تر است.

دو . مفاد بیعت : محتوای بیعت که طرفین بر آن اتفاق دارند.

روشن است که بیعت نیز همانند هر نوع رفتار حقوقی دیگر نیازمند موضوع و محتوا است. موضوع و محتوا به طور عموم فرمان‌برداری است. ولی این فرمان‌برداری در نظام‌های مختلف دارای ابعاد و گسترة متفاوتی است.

بیعت در نظام سیاسی اسلام ناگزیر دارای شرایطی است که هر یک در جای خود دارای اهمیت و نیازمند بررسی‌های گسترده است مانند: در جهت خشنودی خداوند بودن، هماهنگی با شریعت و رعایت مصالح اسلام و مسلمین.

سه . بیعت‌کنندگان : عموم مردم که بر پایة مفاد بیعت، با بیعت شونده بیعت می‌کنند.

به طور معمول فراوانند؛ بر خلاف کسی که با او بیعت می‌شود که به گواهی تاریخ همواره یک نفر بوده است.

چگونگی و چیستی بیعت