- پیشگفتار 1
- واژه ها و اصطلاحات اساسی 7
- مقدمه 7
- فصل اول: مفاهیم 7
- بخش نخست: مفاهیم و مبانی 7
- اشاره 7
- ـ ظهور حضرت مهدی عجل الله فرجه 8
- ـ قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 9
- اشاره 9
- یک بررسی مهم 9
- قیام پس از ظهور 10
- نپذیرفتن توبه پس از آغاز قیام 12
- خروج مهدی علیه السلام شبیه بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله 12
- خروج حضرت مهدی عجل الله فرجه 13
- دیدگاه نگارنده 13
- حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 14
- واژگان حکومت 16
- 1. مُلک 16
- اشاره 16
- 2. خلافت 17
- 3. دولت 17
- 4. سلطنت 18
- 5. ولایت 18
- فصل دوم: مبانی نظری نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه السلام 19
- زمینه سازی قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 19
- مقدمه 19
- الف) مبانی هستی شناختی 19
- اشاره 21
- ب) مبانی انسان شناختی 21
- 1. جانشینی خداوند 23
- 3. اراده و اختیار 24
- 2. آفریدهای دو ساحتی (ماهیت دوگانه) 24
- 4. فطرت یگانهپرستانه 25
- 5. شرافت و کرامت 26
- ج) مبانی جامعه شناختی 27
- جمعبندی و نتیجه گیری 27
- بخش دوم: مردم و حکومت جهانی مهدوی 28
- مقدمه 28
- فصل اول: نقش مردم در زمینهسازی انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 28
- نقش مردم در پیش یا پسافتادن ظهور 31
- دیدگاه نخست، اختیاری بودن 32
- اشاره 32
- بررسی روایت 33
- دیدگاه دوم، غیراختیاری بودن 35
- دیدگاه نگارنده 38
- اشاره 39
- اشاره 39
- آمادگی و زمینه سازی ظهور 39
- 1. زمینهسازان عام 39
- اشاره 40
- الف) در عرصه اعتقادی 40
- 1. شناخت امام زمان 41
- 2. پایداری در محبت اهل بیت علیهم السلام 42
- ب) در عرصه سیاسی 43
- 4. بزرگداشت نام و یاد آن حضرت 43
- اشاره 43
- 3. پیروی از امامان پیشین علیهم السلام 43
- ج) در عرصة اجتماعی 44
- پیوند مستمر با ولایت 44
- د) در عرصة نظامی و انتظامی 45
- 2. زمینهسازان خاص 48
- دو بررسی کوتاه 49
- یک . پرچمهای سیاه 49
- دو . موَطئون از مشرق 53
- نکتهها 54
- قیام و برپایی حکومت در عصر غیبت 55
- اشاره 55
- 1. طاغوتبودن پرچمداران قیام 56
- 2. شکست قیامهای پیش از ظهور 61
- 3. سکوت و خانهنشینی 64
- 4. سرزنش شتاب برای نابودی دشمنان 65
- بررسی و نتیجه گیری 66
- مقدمه 67
- فصل دوم: نقش مردم در قیام و پیروزی حضرت مهدی عجل الله فرجه 67
- 1. یاران و یاوران (برخی مردم) 68
- اشاره 68
- 1ـ1. یاران خاص 69
- اشاره 70
- زنان و یاری حضرت مهدی علیه السلام 73
- الف) أبدال 74
- گونههای یاران خاص در روایات 74
- اشاره 74
- ب) اخیار 76
- ج) عصائب 76
- د) نجبا 77
- اشاره 79
- ویژگی¬های روحی و معنوی 79
- 1. یگانه¬پرستی 79
- ویژگی های یاران 79
- 4. ولایتمداری 80
- 3. شجاعت 80
- 2. بصیرت 80
- 5. از خودگذشتگی 82
- 6. ساده¬زیستی 82
- 1. جوان بودن 84
- 2. شمار محدود 84
- ویژگی¬های جسمی و ظاهری 84
- 4. کارگزاری 85
- 3. توانمندی 85
- 2-2 . یاوران 86
- 2. تودة مردم 86
- دشمنان قیام 87
- اشاره 87
- دو. گونه شناسی دشمنان 88
- یک. فراگیرترین نبرد حق و باطل 88
- 1. غیر مسلمانان 89
- اشاره 89
- اشاره 89
- 2. برخی مسلمانان 90
- 1-2. یهودیان و مسیحیها 90
- 2- 2. رفاه طلبان 91
- 2-1. منافقان 91
- 2-3 . بهانهجویان 91
- اشاره 91
- اشاره 93
- امدادهای الهی و تلاش مردم 93
- 1. فرشتگان 94
- 2. انداختن ترس در دل دشمنان 95
- الف) طِی الاَرْض 96
- اشاره 96
- برخی امدادهای دیگر 96
- 3. نیروهای طبیعت 96
- ب) میراثهای پیامبران علیهم السلام 97
- نتیجه گیری 98
- مقدمه 99
- فصل سوم: نقش و جایگاه مردم در حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 99
- ویژگیهای حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 101
- قانونگزاری الهی 101
- مشروعیت الهی 101
- اشاره 101
- گسترش عمومی دانش 102
- بهرهمندی از همة منابع 102
- تعمیق خردورزی 102
- اشاره 103
- اشاره 104
- ب) از نگاه اصطلاح 104
- 1. مشروعیّت 104
- الف) از نگاه لغت 104
- مفهوم شناسی 104
- انواع مشروعیت الهی 105
- اشاره 105
- ب) از جنبه انسانشناختی 106
- الف) از جنبة هستیشناختی 106
- 2. مقبولیت (پذیرش مردم) 107
- اشاره 107
- مشروعیت الهی، مقبولیت مردمی 109
- بیعت و رأیدادن، تفاوتها و شباهتها 111
- پذیرش حاکمیت، اجابت درخواست مردم 112
- یک. حقوق مردم بر امام 113
- اشاره 113
- اشاره 113
- 1. نیکخواهی 113
- 3. مشارکت مردمی 113
- 2. رفاه و آسایش 114
- 3. آموزش همگانی 114
- 1. استواری بر بیعت 115
- دو. حقوق امام بر مردم 115
- 4. گسترش خردورزی 115
- 5. رشد و تربیت 115
- سازوکار مشارکت مردم در حکومت مهدوی 116
- 2. نیکخواهی در امور حکومت 116
- 3. فرمانبرداری 116
- اشاره 117
- پایههای بیعت 118
- چگونگی و چیستی بیعت 118
- اشاره 121
- آثار بیعت 121
- 4. تأکید بر وفاداری 122
- 1. اظهار آمادگی 122
- 3. یادآوری وظیفه 122
- 2. پذیرش ولایت 122
- 1ـ1. بیعت جبرئیل فرشتة وحی 123
- 1. بیعتکنندگان 123
- بیعت با امام مهدی علیه السلام، از نگاه روایات 123
- اشاره 123
- اشاره 123
- 1ـ 2.بیعت یاران خاص(سیصد و سیزده نفر)؛ 124
- 1ـ3. برخی از مردم 125
- 2. مکان بیعت 126
- یک بررسی کوتاه در بیعتنامه 127
- 3. مفاد بیعت 127
- اشاره 127
- 1. استناد 129
- 1-1. از جهت منبع: 129
- 2. از نظر محتوا 130
- 1-2. از جهت سند: 130
- مشارکت در پیشبرد کارهای حکومت 131
- نقش مردم در تصمیمگیری 137
- کارگزاران حکومت 138
- یک . شیعیان راستین، برخی از کارگزاران 140
- گونههایی از کارگزاران از نگاه روایات 140
- اشاره 140
- 1. کارگزاران اقتصادی 141
- دو . برخی رجعت کنندگان، کارگزاران حضرت 141
- اشاره 141
- سه . سخنگوی حضرت مهدی علیه السلام 141
- کارگزاران قضایی 142
- 2. کارگزاران فرهنگی 142
- اشاره 142
- چهار . سیصد وسیزده نفر، کارگزاران حضرت 142
- پنچ . پراکندگی کارگزاران حضرت 143
- نظارت مردم بر حکومت 143
- جمع بندی و نتیجهگیری 145
- آخرین سخن 147
- منابع و مآخذ 148
1- سید ابن طاووس، التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن، ص 216.
2- رک: گروهی از محققین، معجم احادیث الامام المهدی علیه السلام، ج2، ص 481، ش233.
1-2. از جهت سند:
در سند روایت نیز افراد مهملی وجود دارد که اعتبار روایت را از بین میبرد. افرادی مانند: سلیمان بن عثمان، سعید بن طارق و سلمة بن انس که همگی مهمل بوده و نامی از آنها در کتب رجالی دیده نمیشود.(1)
1- نجم الدین طبسی، تأملی در نشانههای ظهور (1)، ص 55.
2. از نظر محتوا
روایت مورد نظر به طور عمده دارای سه فراز کلی است:
اول: اسامی یاران خاص حضرت و شهرهای آنها؛
دوم: مفاد عهدنامه با حضرت؛
سوم: برخی نشانهها.