نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه‌السلام صفحه 137

14- محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج52، ص291، ح37.

15- محمد حسین طباطبایی، تفسیر المیزان، ج1، ص467.

16- شورا (42)، آیه 27.

17- آل عمران(3)، آیه 159.

18- محمد بن حسین شریف رضی، نهج‌البلاغه، کلمات قصار، جمله 211؛ شیخ عباس قمی، سفینة البحار، ج1، ص493 (با کمی تفاوت در عبارت).

19- شیخ عباس قمی، سفینة البحار، ج1، ص493.

20- حسن بن علی حرانی، تحف‌العقول، ص26.

نقش مردم در تصمیم‌گیری

نقش هر مسلمان در تعیین سرنوشت خود و جامعه‌اش و بازتابی که رفتار دیگران در سرنوشت او دارد، همچنین تعهدی که هر فرد در پذیرش مسؤولیت‌های اجتماعی دارد، این را می‌طلبد که وی ناظر بر چگونگی‌های جامعه باشد. این اصل را قرآن کریم تحت عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» مطرح کرده است. این اصل تأثیرات ناگهانی در فرهنگ جامعه و به پیرو آن، در دیگر ابعاد خواهد گذاشت. ممکن نیست تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها پس از اجرای این اصل، دچار دگرگونی و انقلاب نشوند! بنابراین، هرگز جامعه‌ای که این اصل پیشرفتة عقلی در آن پیاده شده است، با جامعه‌ای که با اجرای این اصل فاصله دارد، یکسان نخواهد بود. نقش مردم در تصمیم‌سازی و به دنبال آن گرفتن تصمیم‌های درست و به‌جا در جامعه‌ای که مأمور به معروف و منهی از منکر گردیده است، بسیار پخته و قابل توجه خواهد بود.

روشن است که تصمیم‌گیری‌های برجسته و پایه‌ای، در هر جامعه‌ای به عهده دولت واگذار گردیده است؛ زیرا شالودة هر حکومت پذیرش مردمی است. چنانچه دولتی پذیرفته و مورد پسند مردم بود، به طور مسلّم تصمیماتِ گرفته شده، تصمیمات مردمی است. اما چنانچه شالودة حاکمیت، استبداد یا شکل دیگری از حکومت‌های نامقبول باشد، در این صورت نیز دولت بر همان اساسی که پدید آمده است، تصمیم‌گیری می‌کند. پس تصمیم‌گیری کار ویژه دولت و حاکمیت است.