- پیشگفتار 1
- واژه ها و اصطلاحات اساسی 7
- فصل اول: مفاهیم 7
- مقدمه 7
- اشاره 7
- بخش نخست: مفاهیم و مبانی 7
- ـ ظهور حضرت مهدی عجل الله فرجه 8
- اشاره 9
- ـ قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 9
- یک بررسی مهم 9
- قیام پس از ظهور 10
- نپذیرفتن توبه پس از آغاز قیام 12
- خروج مهدی علیه السلام شبیه بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله 12
- خروج حضرت مهدی عجل الله فرجه 13
- دیدگاه نگارنده 13
- حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 14
- واژگان حکومت 16
- اشاره 16
- 1. مُلک 16
- 3. دولت 17
- 2. خلافت 17
- 4. سلطنت 18
- 5. ولایت 18
- فصل دوم: مبانی نظری نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه السلام 19
- مقدمه 19
- الف) مبانی هستی شناختی 19
- زمینه سازی قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 19
- اشاره 21
- ب) مبانی انسان شناختی 21
- 1. جانشینی خداوند 23
- 3. اراده و اختیار 24
- 2. آفریدهای دو ساحتی (ماهیت دوگانه) 24
- 4. فطرت یگانهپرستانه 25
- 5. شرافت و کرامت 26
- ج) مبانی جامعه شناختی 27
- جمعبندی و نتیجه گیری 27
- بخش دوم: مردم و حکومت جهانی مهدوی 28
- فصل اول: نقش مردم در زمینهسازی انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 28
- مقدمه 28
- نقش مردم در پیش یا پسافتادن ظهور 31
- اشاره 32
- دیدگاه نخست، اختیاری بودن 32
- بررسی روایت 33
- دیدگاه دوم، غیراختیاری بودن 35
- دیدگاه نگارنده 38
- اشاره 39
- آمادگی و زمینه سازی ظهور 39
- اشاره 39
- 1. زمینهسازان عام 39
- اشاره 40
- الف) در عرصه اعتقادی 40
- 1. شناخت امام زمان 41
- 2. پایداری در محبت اهل بیت علیهم السلام 42
- اشاره 43
- 3. پیروی از امامان پیشین علیهم السلام 43
- ب) در عرصه سیاسی 43
- 4. بزرگداشت نام و یاد آن حضرت 43
- پیوند مستمر با ولایت 44
- ج) در عرصة اجتماعی 44
- د) در عرصة نظامی و انتظامی 45
- 2. زمینهسازان خاص 48
- دو بررسی کوتاه 49
- یک . پرچمهای سیاه 49
- دو . موَطئون از مشرق 53
- نکتهها 54
- اشاره 55
- قیام و برپایی حکومت در عصر غیبت 55
- 1. طاغوتبودن پرچمداران قیام 56
- 2. شکست قیامهای پیش از ظهور 61
- 3. سکوت و خانهنشینی 64
- 4. سرزنش شتاب برای نابودی دشمنان 65
- بررسی و نتیجه گیری 66
- مقدمه 67
- فصل دوم: نقش مردم در قیام و پیروزی حضرت مهدی عجل الله فرجه 67
- 1. یاران و یاوران (برخی مردم) 68
- اشاره 68
- 1ـ1. یاران خاص 69
- اشاره 70
- زنان و یاری حضرت مهدی علیه السلام 73
- اشاره 74
- الف) أبدال 74
- گونههای یاران خاص در روایات 74
- ب) اخیار 76
- ج) عصائب 76
- د) نجبا 77
- ویژگی¬های روحی و معنوی 79
- ویژگی های یاران 79
- اشاره 79
- 1. یگانه¬پرستی 79
- 3. شجاعت 80
- 4. ولایتمداری 80
- 2. بصیرت 80
- 5. از خودگذشتگی 82
- 6. ساده¬زیستی 82
- 2. شمار محدود 84
- 1. جوان بودن 84
- ویژگی¬های جسمی و ظاهری 84
- 4. کارگزاری 85
- 3. توانمندی 85
- 2. تودة مردم 86
- 2-2 . یاوران 86
- دشمنان قیام 87
- اشاره 87
- دو. گونه شناسی دشمنان 88
- یک. فراگیرترین نبرد حق و باطل 88
- 1. غیر مسلمانان 89
- اشاره 89
- اشاره 89
- 1-2. یهودیان و مسیحیها 90
- 2. برخی مسلمانان 90
- اشاره 91
- 2-3 . بهانهجویان 91
- 2-1. منافقان 91
- 2- 2. رفاه طلبان 91
- امدادهای الهی و تلاش مردم 93
- اشاره 93
- 1. فرشتگان 94
- 2. انداختن ترس در دل دشمنان 95
- برخی امدادهای دیگر 96
- الف) طِی الاَرْض 96
- 3. نیروهای طبیعت 96
- اشاره 96
- ب) میراثهای پیامبران علیهم السلام 97
- نتیجه گیری 98
- مقدمه 99
- فصل سوم: نقش و جایگاه مردم در حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 99
- قانونگزاری الهی 101
- مشروعیت الهی 101
- اشاره 101
- ویژگیهای حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 101
- بهرهمندی از همة منابع 102
- گسترش عمومی دانش 102
- تعمیق خردورزی 102
- اشاره 103
- اشاره 104
- الف) از نگاه لغت 104
- 1. مشروعیّت 104
- ب) از نگاه اصطلاح 104
- مفهوم شناسی 104
- انواع مشروعیت الهی 105
- اشاره 105
- ب) از جنبه انسانشناختی 106
- الف) از جنبة هستیشناختی 106
- اشاره 107
- 2. مقبولیت (پذیرش مردم) 107
- مشروعیت الهی، مقبولیت مردمی 109
- بیعت و رأیدادن، تفاوتها و شباهتها 111
- پذیرش حاکمیت، اجابت درخواست مردم 112
- اشاره 113
- یک. حقوق مردم بر امام 113
- 1. نیکخواهی 113
- اشاره 113
- 3. مشارکت مردمی 113
- 3. آموزش همگانی 114
- 2. رفاه و آسایش 114
- 1. استواری بر بیعت 115
- 4. گسترش خردورزی 115
- دو. حقوق امام بر مردم 115
- 5. رشد و تربیت 115
- سازوکار مشارکت مردم در حکومت مهدوی 116
- 3. فرمانبرداری 116
- 2. نیکخواهی در امور حکومت 116
- اشاره 117
- پایههای بیعت 118
- چگونگی و چیستی بیعت 118
- آثار بیعت 121
- اشاره 121
- 2. پذیرش ولایت 122
- 3. یادآوری وظیفه 122
- 1. اظهار آمادگی 122
- 4. تأکید بر وفاداری 122
- اشاره 123
- بیعت با امام مهدی علیه السلام، از نگاه روایات 123
- اشاره 123
- 1ـ1. بیعت جبرئیل فرشتة وحی 123
- 1. بیعتکنندگان 123
- 1ـ 2.بیعت یاران خاص(سیصد و سیزده نفر)؛ 124
- 1ـ3. برخی از مردم 125
- 2. مکان بیعت 126
- اشاره 127
- 3. مفاد بیعت 127
- یک بررسی کوتاه در بیعتنامه 127
- 1-1. از جهت منبع: 129
- 1. استناد 129
- 2. از نظر محتوا 130
- 1-2. از جهت سند: 130
- مشارکت در پیشبرد کارهای حکومت 131
- نقش مردم در تصمیمگیری 137
- کارگزاران حکومت 138
- اشاره 140
- یک . شیعیان راستین، برخی از کارگزاران 140
- گونههایی از کارگزاران از نگاه روایات 140
- اشاره 141
- سه . سخنگوی حضرت مهدی علیه السلام 141
- 1. کارگزاران اقتصادی 141
- دو . برخی رجعت کنندگان، کارگزاران حضرت 141
- اشاره 142
- چهار . سیصد وسیزده نفر، کارگزاران حضرت 142
- کارگزاران قضایی 142
- 2. کارگزاران فرهنگی 142
- پنچ . پراکندگی کارگزاران حضرت 143
- نظارت مردم بر حکومت 143
- جمع بندی و نتیجهگیری 145
- آخرین سخن 147
- منابع و مآخذ 148
«دولت» در اسلام به همین معنای اخیر به کار رفته است؛ چنانکه در ادعیه نیز ما مسلمانها از خدای متعال همین را آرزو میکنیم: «اللّهمَّ انّا نرغَبُ الیکَ فی دولة کریمةٍ تعزُّ بها الاسلام و اهله و تُضلُّ به النفاق و اهله؛
خدایا، از تو چنان دولت گرامی را میطلبم که در آن اسلام و اهلش پیروز و سربلند، و نفاق و اهلش خوار و سرافکنده باشند. »
کارگزاران حکومت
از برنامههای اصلاحی حضرت مهدی عجل الله فرجه در دورة حکومت خود، گزینش افراد شایسته و کارآمد برای به دست گرفتن کارهای حکومت است. زیرا ثبات و دوام حکومت به ویژه با شاخصههای دینداری و عدالت، بدون کارگزاران شایسته و کاردان، عملی نخواهد بود. از اینرو، یکی از مقولههای برجسته و مورد توجه جدّی آن حضرت، کارگزاران حکومت و نقش مدیریتی آنان است.
خداوند در قرآن این ملاک شایستگی آنها را به روشنی بیان کرده است در آنجا که فرمود: Gوَلقَدْ کَتَبْنا فِی الزّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذّکْرِ أنّ الارضَ یرِثُها عِبادِیَ الصّالِحُونَF؛(1)وهمانا، در زبور پس از ذکر نوشتیم که زمین را بندگان شایستة من، به ارث خواهند برد.
امام باقر علیه السلام در بارة این بندگان شایسته فرمود: هُمْ أَصْحَابُ الْمَهْدِیِ فِی آخِرِ الزَّمَانِ؛(2)آنان یاران و کارگزاران امام مهدی علیه السلام در آخر الزمان هستند.
که از این روایت به دست میآید ملاک برای اعتبار آنها صالح و شایستهبودن در همة عرصهها است.
حاکم نیشابوری در روایتی معتبر(3)از امیر مؤمنان علیه السلام نقل کرده که آنان شایستگان نمونة تاریخ هستند که: لَمْ یسْبِقْهُمُ الاَْوَّلُونَ وَ لا یدْرِکُهُمُ الا خِرُونَ؛(4)بندگان برگزیدة نخستین برآنان پیشی نگرفتهاند و شایستگان آخرین هم مقامات آنان را درک نمیکنند.
چگونگی گزینش این افراد و قراردادن آنها در جایگاههای گوناگون سیاسی، نظامی، مالی، داوری و اداری، از شئون مستقیم امام است که در مرحلة تثبیت حکومت آن را اجرایی خواهد کرد. آشنا نمودن کارگزاران با شیوة زمامداری و رفتار با مردم، و نظارت بر رفتار و مدیریت آنان به منظور اجرای نیکوی کارها که به فراهمشدن امنیت جامعه، خشنودی همگانی مردم، منجر خواهد شد، نیز از کارهایی است که امام مهدی عجل الله فرجه بدانها اهتمام خواهد داشت.
از آنجا که امام مهدی عجل الله فرجه به عدالت اجتماعی در حکومت اهمیت ویژهای خواهد داد، یکی از راهکارهای عملی پدیدآمدن آن را، گزینشکارگزاران و مدیران شایسته در امور میداند. افزون بر شایستگی زمامدار و پیشوای اصلی جامعه، کارگزاران و عاملان او در مناصب گوناگون نیز باید از تخصص لازم و متناسب آن جایگاه برخوردار باشند.