- پیشگفتار 1
- واژه ها و اصطلاحات اساسی 7
- مقدمه 7
- فصل اول: مفاهیم 7
- اشاره 7
- بخش نخست: مفاهیم و مبانی 7
- ـ ظهور حضرت مهدی عجل الله فرجه 8
- اشاره 9
- ـ قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 9
- یک بررسی مهم 9
- قیام پس از ظهور 10
- نپذیرفتن توبه پس از آغاز قیام 12
- خروج مهدی علیه السلام شبیه بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله 12
- دیدگاه نگارنده 13
- خروج حضرت مهدی عجل الله فرجه 13
- حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 14
- واژگان حکومت 16
- 1. مُلک 16
- اشاره 16
- 2. خلافت 17
- 3. دولت 17
- 4. سلطنت 18
- 5. ولایت 18
- فصل دوم: مبانی نظری نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه السلام 19
- مقدمه 19
- زمینه سازی قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 19
- الف) مبانی هستی شناختی 19
- اشاره 21
- ب) مبانی انسان شناختی 21
- 1. جانشینی خداوند 23
- 3. اراده و اختیار 24
- 2. آفریدهای دو ساحتی (ماهیت دوگانه) 24
- 4. فطرت یگانهپرستانه 25
- 5. شرافت و کرامت 26
- ج) مبانی جامعه شناختی 27
- جمعبندی و نتیجه گیری 27
- بخش دوم: مردم و حکومت جهانی مهدوی 28
- فصل اول: نقش مردم در زمینهسازی انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 28
- مقدمه 28
- نقش مردم در پیش یا پسافتادن ظهور 31
- دیدگاه نخست، اختیاری بودن 32
- اشاره 32
- بررسی روایت 33
- دیدگاه دوم، غیراختیاری بودن 35
- دیدگاه نگارنده 38
- اشاره 39
- آمادگی و زمینه سازی ظهور 39
- اشاره 39
- 1. زمینهسازان عام 39
- اشاره 40
- الف) در عرصه اعتقادی 40
- 1. شناخت امام زمان 41
- 2. پایداری در محبت اهل بیت علیهم السلام 42
- 4. بزرگداشت نام و یاد آن حضرت 43
- اشاره 43
- ب) در عرصه سیاسی 43
- 3. پیروی از امامان پیشین علیهم السلام 43
- ج) در عرصة اجتماعی 44
- پیوند مستمر با ولایت 44
- د) در عرصة نظامی و انتظامی 45
- 2. زمینهسازان خاص 48
- دو بررسی کوتاه 49
- یک . پرچمهای سیاه 49
- دو . موَطئون از مشرق 53
- نکتهها 54
- قیام و برپایی حکومت در عصر غیبت 55
- اشاره 55
- 1. طاغوتبودن پرچمداران قیام 56
- 2. شکست قیامهای پیش از ظهور 61
- 3. سکوت و خانهنشینی 64
- 4. سرزنش شتاب برای نابودی دشمنان 65
- بررسی و نتیجه گیری 66
- مقدمه 67
- فصل دوم: نقش مردم در قیام و پیروزی حضرت مهدی عجل الله فرجه 67
- 1. یاران و یاوران (برخی مردم) 68
- اشاره 68
- 1ـ1. یاران خاص 69
- اشاره 70
- زنان و یاری حضرت مهدی علیه السلام 73
- الف) أبدال 74
- گونههای یاران خاص در روایات 74
- اشاره 74
- ب) اخیار 76
- ج) عصائب 76
- د) نجبا 77
- ویژگی¬های روحی و معنوی 79
- اشاره 79
- 1. یگانه¬پرستی 79
- ویژگی های یاران 79
- 4. ولایتمداری 80
- 3. شجاعت 80
- 2. بصیرت 80
- 5. از خودگذشتگی 82
- 6. ساده¬زیستی 82
- 1. جوان بودن 84
- 2. شمار محدود 84
- ویژگی¬های جسمی و ظاهری 84
- 4. کارگزاری 85
- 3. توانمندی 85
- 2-2 . یاوران 86
- 2. تودة مردم 86
- دشمنان قیام 87
- اشاره 87
- دو. گونه شناسی دشمنان 88
- یک. فراگیرترین نبرد حق و باطل 88
- 1. غیر مسلمانان 89
- اشاره 89
- اشاره 89
- 2. برخی مسلمانان 90
- 1-2. یهودیان و مسیحیها 90
- 2- 2. رفاه طلبان 91
- 2-1. منافقان 91
- 2-3 . بهانهجویان 91
- اشاره 91
- اشاره 93
- امدادهای الهی و تلاش مردم 93
- 1. فرشتگان 94
- 2. انداختن ترس در دل دشمنان 95
- الف) طِی الاَرْض 96
- برخی امدادهای دیگر 96
- اشاره 96
- 3. نیروهای طبیعت 96
- ب) میراثهای پیامبران علیهم السلام 97
- نتیجه گیری 98
- مقدمه 99
- فصل سوم: نقش و جایگاه مردم در حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 99
- ویژگیهای حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 101
- قانونگزاری الهی 101
- مشروعیت الهی 101
- اشاره 101
- گسترش عمومی دانش 102
- بهرهمندی از همة منابع 102
- تعمیق خردورزی 102
- اشاره 103
- ب) از نگاه اصطلاح 104
- اشاره 104
- 1. مشروعیّت 104
- الف) از نگاه لغت 104
- مفهوم شناسی 104
- اشاره 105
- انواع مشروعیت الهی 105
- الف) از جنبة هستیشناختی 106
- ب) از جنبه انسانشناختی 106
- اشاره 107
- 2. مقبولیت (پذیرش مردم) 107
- مشروعیت الهی، مقبولیت مردمی 109
- بیعت و رأیدادن، تفاوتها و شباهتها 111
- پذیرش حاکمیت، اجابت درخواست مردم 112
- اشاره 113
- اشاره 113
- یک. حقوق مردم بر امام 113
- 1. نیکخواهی 113
- 3. مشارکت مردمی 113
- 2. رفاه و آسایش 114
- 3. آموزش همگانی 114
- 1. استواری بر بیعت 115
- دو. حقوق امام بر مردم 115
- 4. گسترش خردورزی 115
- 5. رشد و تربیت 115
- سازوکار مشارکت مردم در حکومت مهدوی 116
- 3. فرمانبرداری 116
- 2. نیکخواهی در امور حکومت 116
- اشاره 117
- پایههای بیعت 118
- چگونگی و چیستی بیعت 118
- آثار بیعت 121
- اشاره 121
- 3. یادآوری وظیفه 122
- 2. پذیرش ولایت 122
- 4. تأکید بر وفاداری 122
- 1. اظهار آمادگی 122
- بیعت با امام مهدی علیه السلام، از نگاه روایات 123
- اشاره 123
- اشاره 123
- 1. بیعتکنندگان 123
- 1ـ1. بیعت جبرئیل فرشتة وحی 123
- 1ـ 2.بیعت یاران خاص(سیصد و سیزده نفر)؛ 124
- 1ـ3. برخی از مردم 125
- 2. مکان بیعت 126
- یک بررسی کوتاه در بیعتنامه 127
- 3. مفاد بیعت 127
- اشاره 127
- 1. استناد 129
- 1-1. از جهت منبع: 129
- 2. از نظر محتوا 130
- 1-2. از جهت سند: 130
- مشارکت در پیشبرد کارهای حکومت 131
- نقش مردم در تصمیمگیری 137
- کارگزاران حکومت 138
- اشاره 140
- یک . شیعیان راستین، برخی از کارگزاران 140
- گونههایی از کارگزاران از نگاه روایات 140
- اشاره 141
- 1. کارگزاران اقتصادی 141
- سه . سخنگوی حضرت مهدی علیه السلام 141
- دو . برخی رجعت کنندگان، کارگزاران حضرت 141
- اشاره 142
- چهار . سیصد وسیزده نفر، کارگزاران حضرت 142
- 2. کارگزاران فرهنگی 142
- کارگزاران قضایی 142
- پنچ . پراکندگی کارگزاران حضرت 143
- نظارت مردم بر حکومت 143
- جمع بندی و نتیجهگیری 145
- آخرین سخن 147
- منابع و مآخذ 148
4- محمد بن یعقوب کلینی، الکافی, ج1, ص 342؛ محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص 159.
آمادگی و زمینه سازی ظهور
اشاره
پیش از این گفته شد یکی از سفارشهای پایهای قرآن به مؤمنان در برابر دشمنان، به دستآوردن و نگهداری آمادگی آنان است.(1)از این رو آمادگیهای مناسب هر عصر برای یاری حق در برابر باطل، امری اساسی و بایسته است.
در بارة زمینهسازان ظهور حضرت مهدی علیه السلام، در دو عرصه میتوان بحث کرد:
1- انفعال (8)، آیه 60.
1. زمینهسازان عام
اشاره
قیام جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه، برای برپایی حکومت شایستگان بر پایة عدل و قسط است و یاری آن امام بزرگوار، امری بایسته و ضروری است. البته این یاری، نیازمند فراهمساختن مقدمات و زمینههایی است. ابو بصیر در اینباره میگوید: امام صادق علیه السلام فرمود:
لَیُعِدَّنَّ أَحَدُکُمْ لِخُرُوجِ الْقَائِمِ وَ لَوْ سَهْماً فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی إِذَا عَلِمَ ذَلِکَ مِنْ نِیَّتِهِ رَجَوْتُ لِأَنْ یُنْسِئَ فِی عُمُرِهِ حَتَّی یُدْرِکَهُ فَیَکُونَ مِنْ أَعْوَانِهِ وَ أَنْصَارِهِ؛(1): هر یک از شما باید برای خروج قائم آماده کند، هر چند یک تیر، که هر گاه خدای تعالی از نیّت او، آن را بداند، امیدوارم که در عمر او تأخیر اندازد تا آنکه قائم را درک کند.