- پیشگفتار 1
- واژه ها و اصطلاحات اساسی 7
- فصل اول: مفاهیم 7
- مقدمه 7
- بخش نخست: مفاهیم و مبانی 7
- اشاره 7
- ـ ظهور حضرت مهدی عجل الله فرجه 8
- اشاره 9
- ـ قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 9
- یک بررسی مهم 9
- قیام پس از ظهور 10
- نپذیرفتن توبه پس از آغاز قیام 12
- خروج مهدی علیه السلام شبیه بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله 12
- دیدگاه نگارنده 13
- خروج حضرت مهدی عجل الله فرجه 13
- حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 14
- واژگان حکومت 16
- 1. مُلک 16
- اشاره 16
- 2. خلافت 17
- 3. دولت 17
- 4. سلطنت 18
- 5. ولایت 18
- فصل دوم: مبانی نظری نقش مردم در انقلاب جهانی حضرت مهدی علیه السلام 19
- الف) مبانی هستی شناختی 19
- مقدمه 19
- زمینه سازی قیام حضرت مهدی عجل الله فرجه 19
- اشاره 21
- ب) مبانی انسان شناختی 21
- 1. جانشینی خداوند 23
- 3. اراده و اختیار 24
- 2. آفریدهای دو ساحتی (ماهیت دوگانه) 24
- 4. فطرت یگانهپرستانه 25
- 5. شرافت و کرامت 26
- ج) مبانی جامعه شناختی 27
- جمعبندی و نتیجه گیری 27
- بخش دوم: مردم و حکومت جهانی مهدوی 28
- فصل اول: نقش مردم در زمینهسازی انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 28
- مقدمه 28
- نقش مردم در پیش یا پسافتادن ظهور 31
- دیدگاه نخست، اختیاری بودن 32
- اشاره 32
- بررسی روایت 33
- دیدگاه دوم، غیراختیاری بودن 35
- دیدگاه نگارنده 38
- اشاره 39
- اشاره 39
- آمادگی و زمینه سازی ظهور 39
- 1. زمینهسازان عام 39
- اشاره 40
- الف) در عرصه اعتقادی 40
- 1. شناخت امام زمان 41
- 2. پایداری در محبت اهل بیت علیهم السلام 42
- 4. بزرگداشت نام و یاد آن حضرت 43
- 3. پیروی از امامان پیشین علیهم السلام 43
- اشاره 43
- ب) در عرصه سیاسی 43
- ج) در عرصة اجتماعی 44
- پیوند مستمر با ولایت 44
- د) در عرصة نظامی و انتظامی 45
- 2. زمینهسازان خاص 48
- دو بررسی کوتاه 49
- یک . پرچمهای سیاه 49
- دو . موَطئون از مشرق 53
- نکتهها 54
- اشاره 55
- قیام و برپایی حکومت در عصر غیبت 55
- 1. طاغوتبودن پرچمداران قیام 56
- 2. شکست قیامهای پیش از ظهور 61
- 3. سکوت و خانهنشینی 64
- 4. سرزنش شتاب برای نابودی دشمنان 65
- بررسی و نتیجه گیری 66
- مقدمه 67
- فصل دوم: نقش مردم در قیام و پیروزی حضرت مهدی عجل الله فرجه 67
- 1. یاران و یاوران (برخی مردم) 68
- اشاره 68
- 1ـ1. یاران خاص 69
- اشاره 70
- زنان و یاری حضرت مهدی علیه السلام 73
- الف) أبدال 74
- گونههای یاران خاص در روایات 74
- اشاره 74
- ب) اخیار 76
- ج) عصائب 76
- د) نجبا 77
- اشاره 79
- ویژگی های یاران 79
- 1. یگانه¬پرستی 79
- ویژگی¬های روحی و معنوی 79
- 3. شجاعت 80
- 2. بصیرت 80
- 4. ولایتمداری 80
- 5. از خودگذشتگی 82
- 6. ساده¬زیستی 82
- 2. شمار محدود 84
- ویژگی¬های جسمی و ظاهری 84
- 1. جوان بودن 84
- 4. کارگزاری 85
- 3. توانمندی 85
- 2-2 . یاوران 86
- 2. تودة مردم 86
- دشمنان قیام 87
- اشاره 87
- دو. گونه شناسی دشمنان 88
- یک. فراگیرترین نبرد حق و باطل 88
- اشاره 89
- 1. غیر مسلمانان 89
- اشاره 89
- 1-2. یهودیان و مسیحیها 90
- 2. برخی مسلمانان 90
- اشاره 91
- 2-3 . بهانهجویان 91
- 2-1. منافقان 91
- 2- 2. رفاه طلبان 91
- امدادهای الهی و تلاش مردم 93
- اشاره 93
- 1. فرشتگان 94
- 2. انداختن ترس در دل دشمنان 95
- برخی امدادهای دیگر 96
- الف) طِی الاَرْض 96
- اشاره 96
- 3. نیروهای طبیعت 96
- ب) میراثهای پیامبران علیهم السلام 97
- نتیجه گیری 98
- فصل سوم: نقش و جایگاه مردم در حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله فرجه 99
- مقدمه 99
- اشاره 101
- قانونگزاری الهی 101
- مشروعیت الهی 101
- ویژگیهای حکومت حضرت مهدی عجل الله فرجه 101
- بهرهمندی از همة منابع 102
- تعمیق خردورزی 102
- گسترش عمومی دانش 102
- اشاره 103
- اشاره 104
- الف) از نگاه لغت 104
- 1. مشروعیّت 104
- ب) از نگاه اصطلاح 104
- مفهوم شناسی 104
- اشاره 105
- انواع مشروعیت الهی 105
- ب) از جنبه انسانشناختی 106
- الف) از جنبة هستیشناختی 106
- اشاره 107
- 2. مقبولیت (پذیرش مردم) 107
- مشروعیت الهی، مقبولیت مردمی 109
- بیعت و رأیدادن، تفاوتها و شباهتها 111
- پذیرش حاکمیت، اجابت درخواست مردم 112
- یک. حقوق مردم بر امام 113
- اشاره 113
- اشاره 113
- 1. نیکخواهی 113
- 3. مشارکت مردمی 113
- 2. رفاه و آسایش 114
- 3. آموزش همگانی 114
- 1. استواری بر بیعت 115
- 4. گسترش خردورزی 115
- دو. حقوق امام بر مردم 115
- 5. رشد و تربیت 115
- سازوکار مشارکت مردم در حکومت مهدوی 116
- 3. فرمانبرداری 116
- 2. نیکخواهی در امور حکومت 116
- اشاره 117
- پایههای بیعت 118
- چگونگی و چیستی بیعت 118
- آثار بیعت 121
- اشاره 121
- 2. پذیرش ولایت 122
- 3. یادآوری وظیفه 122
- 1. اظهار آمادگی 122
- 4. تأکید بر وفاداری 122
- اشاره 123
- 1. بیعتکنندگان 123
- اشاره 123
- بیعت با امام مهدی علیه السلام، از نگاه روایات 123
- 1ـ1. بیعت جبرئیل فرشتة وحی 123
- 1ـ 2.بیعت یاران خاص(سیصد و سیزده نفر)؛ 124
- 1ـ3. برخی از مردم 125
- 2. مکان بیعت 126
- یک بررسی کوتاه در بیعتنامه 127
- 3. مفاد بیعت 127
- اشاره 127
- 1. استناد 129
- 1-1. از جهت منبع: 129
- 2. از نظر محتوا 130
- 1-2. از جهت سند: 130
- مشارکت در پیشبرد کارهای حکومت 131
- نقش مردم در تصمیمگیری 137
- کارگزاران حکومت 138
- یک . شیعیان راستین، برخی از کارگزاران 140
- اشاره 140
- گونههایی از کارگزاران از نگاه روایات 140
- اشاره 141
- 1. کارگزاران اقتصادی 141
- سه . سخنگوی حضرت مهدی علیه السلام 141
- دو . برخی رجعت کنندگان، کارگزاران حضرت 141
- اشاره 142
- کارگزاران قضایی 142
- چهار . سیصد وسیزده نفر، کارگزاران حضرت 142
- 2. کارگزاران فرهنگی 142
- پنچ . پراکندگی کارگزاران حضرت 143
- نظارت مردم بر حکومت 143
- جمع بندی و نتیجهگیری 145
- آخرین سخن 147
- منابع و مآخذ 148
وَ هُوَ الَّذِی تُطْوَی لَهُ الْأَرْضُ وَ یَذِلُّ لَهُ کُلُّ صَعْبٍ؛(2)او، کسی است که زمین برایش درنوردیده میشود.
1- اگرچه این پدیدة در روایاتی نقل شده است اما در بارة حقیقت چگونگی آن سخن روشنی در دست نیست. ممکن است در آینده با بررسیهای افزونتر و توسعة دانشهای بشری حقایق بیشتری از این پدیده نمایان شود.
2- محمدبن علی بن حسین بن بابویه، کمالالدین و تمام النعمة، ج2، ص371، ح5.
ب) میراثهای پیامبران علیهم السلام
از روایات به دست میآید افزون بر امدادهای یادشده، حضرت مهدی علیه السلام هنگــام ظهور، بــرخی میراثهای پیامبران گذشته را نیز همراه خواهد داشت. امام علی علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله میفرماید: المَهْدِی مِنْ وُلْدِی، تَکُونُ لَهُ غَیبَةٌ وَ حَیرَةٌ تَضِلُّ فِیها الاُمَمُ، یأتِی بِذَخِیرَةِ الاَنبِیاءِ فَیمْلاُها عَدْلاً وَقِسْطاً کَما مُلِئَتْ جَوْراً وَظُلْماً؛(1)مهدی از فرزندان من است، برای او غیبت و حیرتی خواهد بود که مردم در آن گمراه شوند. او ذخیره پیامبران را میآورد و زمین را پر از عدل و داد میکند؛ همانگونه که پر از ظلم و جور شده باشد.
دربارة چگونگی بهرهمندی آن حضرت از این ابزار، سخن روشنی در دست نیست؛ اما با توجه به نقش حضرت مهدی علیه السلام، که همانا ادامة فعالیت همة انبیا و اولیا است، این میراثها، در کنار نشانههای برحقبودن آن حضرت، ابزاری خواهد بود برای دعوت پیروان همة ادیان به حق و حقیقت.
برخی از این میراثها، عبارت است از: «پیراهن»،(2)«عمامه»،(3)«زره»،(4)«سلاح»،(5)و «پرچم پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله»،(6)«سنگ»(7)و «عصای حضرت موسی علیه السلام (8)و «طشتی که وی در آن قربانی میکرد»(9)و «انگشتری حضرت سلیمان علیه السلام».(10)
1- همان، ج1، ص 287، ح 5.
2- محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص350، ج42.
3- محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج8، ص224، ح285.