- پیشگفتار 1
- اشاره 5
- پیشینه تاریخی منجی باوری 7
- خاستگاه دینی منجی باوری 8
- اشاره 11
- منجی باوری در ادیان توحیدی 11
- الف) منجی در دین یهود 12
- ب) منجی در مسیحیت 13
- ج) منجی در اسلام 16
- وحدت نظر فرق اسلامی در موضوع مهدویّت 17
- مهدویّت در آیات 19
- مهدویّت در روایات 25
- اشاره 25
- الف) مهدویّت درکلام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 26
- ب) مهدویّت در کلام امامان معصوم علیهم السلام 33
- پیوند شیعه با مهدویّت 53
- اشاره 57
- ضرورت معرفت آخرین منجی 58
- اشاره 66
- مؤلفه های معرفت آخرین منجی 66
- الف) معرفت شخص 68
- ب) معرفت مقام 70
- ج) معرفت اوصاف 73
- الف) هدایت بخشی 76
- اشاره 76
- آثار معرفت آخرین منجی 76
- ب) سعادت آفرینی 78
- پیامدهای عدم معرفت آخرین منجی 80
- اشاره 84
- قطعی بودن ولادت آخرین منجی 86
- پنهان بودن ولادت آخرین منجی 87
- دیدار خواص شیعه با آخرین منجی 94
- نام و القاب آخرین منجی 98
- نسب آخرین منجی 99
- اوصاف آخرین منجی 101
- اشاره 101
- الف) علم لدنّی 102
- ب) عصمت 106
- ج) امامت 108
- اشاره 115
- پیشینه شناسی غیبت 117
- ماهیّت شناسی غیبت آخرین منجی 119
- شیوه شناسی غیبت آخرین منجی 123
- اشاره 123
- الف) شیوه اعجاز 124
- ب) شیوه طبیعی 126
- گونه شناسی غیبت آخرین منجی 133
- زمینه شناسی غیبت آخرین منجی 134
- اشاره 137
- الف) حفظ جان حضرت 138
- ب) پرهیز از معاهده با حکام جور 140
- ج) آزمودن ایمان و پایداری مردم 142
- د) افاضه تدریجی 145
- ه) اسرار نهفته 147
- الف) بحران حیرت 150
- پیامدشناسی غیبت آخرین منجی 150
- اشاره 150
- اشاره 151
- ب) شکل گیری نهاد نیابت 151
- 1. نیابت خاصه 153
- 2. نیابت عامّه (ولایت فقیه) 154
- اشاره 158
- الف) واسطه فیض وجود 160
- ج) واسطه دریافت نعمت 161
- ب) واسطه بقا و تداوم هستی 161
- د) واسطه معرفت و عبادت 163
- ه) واسطه دفع بلاها 163
- و) واسطه قبول اعمال 164
- ز) واسطه حفظ و ماندگاری شیعه 164
- ح) واسطه امید به آینده روشن 165
- انتظار آخرین منجی 165
- معنا شناسی انتظار 166
- ماهیّت انتظار 167
- ابعاد انتظار 171
- الف) بُعد تاریخی 171
- اشاره 171
- ب) بعد اعتقادی 172
- د) بعد انسانی 174
- ج) بعد سیاسی 174
- فضیلت انتظار 175
- اشاره 176
- الف) شناخت امام 176
- شناسه های منتظران 176
- ب) الگوپذیری از امام 177
- ج) پارسایی در عمل 181
- د) پایداری در سختی ها 184
- ه) محبّت و انس معنوی با امام 187
- و) رضایت خواهی امام 189
- ز) دعا برای ظهور امام 190
- اشاره 196
- شرایط ظهور 196
- فرق شرایط با علائم 197
- اشاره 197
- الف) وجود یاور 198
- ب) آمادگی جامعه بشری 199
- علائم ظهور 204
- اشاره 207
- مفاهیم (ظهور، قیام، خروج) 209
- زمان ظهور 212
- اشاره 212
- الف) سال، ماه و روز ظهور 213
- ب) ناگهانی بودن ظهور 217
- مکان ظهور 221
- اشاره 225
- آغاز بی ثباتی در خاورمیانه 226
- اشاره 228
- خروج سفیانی 228
- الف) ویژگی های سفیانی 229
- ب) حتمی بودن خروج سفیانی 231
- ج) زمان خروج سفیانی 232
- د) محل خروج سفیانی 233
- ه) اهداف سفیانی 235
- و) جنایات سفیانی 236
- قیام خراسانی 246
- قیام شعیب بن صالح 251
- اشاره 255
- قیام یمانی 255
- الف) هویّت یمانی 256
- ب) خروج حتمی یمانی 258
- ج) زمان قیام یمانی 259
- د) محل خروج یمانی 262
- ه) اهداف قیام یمانی 264
- و) ویژگی های قیام یمانی 265
- قیام سید حسنی 268
- قیام اهالی طالقان 272
- قیام نجبای مصر 272
- اشاره 275
- تهاجم سفیانی به شهر مدینه 275
- مدینه و مکه، کانون تحولات 275
- جنایات هولناک سفیانی در مدینه 277
- پیک حضرت به سوی مردم مکّه 283
- شهادت نماینده حضرت در مکّه 284
- خروج حضرت از مدینه 287
- سپاه سفیانی در تعقیب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 288
- رخداد عجیب «خسف بیداء» 289
- ورود حضرت به مکّه 296
- چگونگی ظهور 298
- پیوستن اصحاب حضرت 302
- اشاره 302
- الف) تعداد اصحاب 303
- ب) خصوصیات اسمی و ملیتی اصحاب 308
- ج) چگونگی پیوستن اصحاب 312
- د) اوصاف و ویژگی های اصحاب 316
- ه) مأموریت اصحاب 321
- و) حضورکم رنگ اعراب در جمع اصحاب 323
- ز) حضور زنان در میان اصحاب 326
- ح) رجعت برخی از صالحان 328
- اشاره 330
- الف) انتشار فراگیر خبر ظهور 332
- ب) چگونگی دریافت خبر ظهور 334
- ج) زمان نشر خبر ظهور 336
- ه) شادمانی عمومی 343
- و) اقتدار شیعه 346
- سخنرانی های حضرت 347
- الف) بیعت فرشتگان 355
- بیعت با امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 355
- اشاره 355
- ب) بیعت اصحاب حضرت 358
- ج) شرایط بیعت 360
- اشاره 363
- آزادسازی شهر مکه 364
- مجازات مجرمان خانه خدا 365
- اصلاح بنای مسجد الحرام 367
- تسهیل در مراسم حج 367
- تعیین فرماندار مکه 369
- آزادسازی مدینه منوره 371
- عبور از منطقه بیداء 372
- آزاد سازی مدینه 373
- تعیین فرماندار مدینه 374
- آزادسازی شهرهای عراق 375
- پیکار با مقدّس نمایان معاند 377
- ورود حضرت به کوفه، نجف و کربلا 380
- کوفه، مرکز حکومت جهانی مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 386
- بازسازی مسجد کوفه 389
- برگزاری کلاس های قرآن در مسجد کوفه 391
- تأسیس مصلای بزرگ در حومه کوفه 392
- ورود حضرت به مسجد سهله 396
- بیعت یاران مصر 398
- نبرد با سفیانی 399
- دستگیری و اعدام سفیانی 401
- جنگ با یهودیان 402
- فتح بیت المقدّس و روم (کشورهای غربی) 405
- نزول عیسی علیه السلام و اقتدای او به حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 410
- فتح چین، دیلم و قسطنطنیه 414
- فتح شرق و غرب 415
- دستاوردهای نظام مهدوی 418
- 1. مقابله با بدعت ها 419
- اشاره 419
- اقدامات مصلحانه حضرت 419
- 2. احیای دوباره دین 420
- 3. تفسیر معصومانه از آموزه های اسلامی 426
- 4. حاکمیّت جهانی اسلام 427
- 5. ترویج فضائل اخلاقی 428
- 6. توسعه اقتصاد و معیشت عمومی 430
- 7. استقرار امنیت فراگیر 436
- 8. اجرای عدالت اجتماعی 441
- 9. عمران و آبادانی زمین 449
- 10. رُشد عقلانیّت عمومی 452
- 11. شکوفائی علم و فناوری 453
- اشاره 457
- مدّت حکومت امام مهدی (عج) در روایات 458
- دیدگا ه ها در توجیه اختلاف روایات 461
- اشاره 461
- نظریه برگزیده 465
- تبیین نظریه مختار 467
- شهادت یا وفات 472
- اشاره 476
- فرضیه ها درباره وضعیت جهان پس از پایان حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 476
- اشاره 477
- 2. فرضیه رجعت و تداوم دولت عترت 482
- 3. فرضیه جانشینی دوازده مهدی 489
- جمع بندی 491
آورند.(1)
نگاه واقع گرایانه اندیشه شیعی به موضوع مهدویّت و تفاوت آن با قرائت خنثی و غیر کاربردی نوع علمای اهل سنّت که عنوان «مهدی» را صرفاً یک نام برای فردی از دودمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می دانند که در آینده نامعلوم، از پدر و مادری ناشناخته و در زمان و مکانی نامشخص متولد خواهد شد سبب پویایی تفکّر شیعی و ژرف نگری آن در تفسیر آموزه های کلیدی قرآن نظیر مسأله مهدویّت شده است. ظرفیّت های ذاتی تفکّر شیعی و پیوند آن با مهدویّت اسلامی سبب شده است که خاستگاه اصلی فرجام شناسی اسلامی، تنها در اندیشه شیعی تبلور یابد.
پیوند شیعه با مهدویّت
موضوع مهدویّت در اندیشه شیعی اهمیّت مضاعفی دارد. زیرا مسأله مهدویّت در متن اندیشه امامت تعبیه شده و با کیان تشیع گره خورده است؛ به گونه ای که از سویی، امامت و تشیع در مهدویّت تبلور می یابد و از سوی دیگر، خاستگاه اندیشه مهدویّت نیز در تفکر امامت شیعی خلاصه می شود.
پیوند شیعه با مهدویّت، به معنای تلقی
1- ر.ک: خورشید مغرب، ص 18.