اشباح انحراف: بررسی انحرافات تفسیری جریان های مدعی مربوط به مهدویت در تاریخ معاصر صفحه 16

حدّ یقین یا اطمینان مطرح می کنند.

واژه نیابت

در معنای ریشه های واژه نیابت؛ مانند «نوب» و «ناب» آمده است:

الف. «فلان شخص در این کار نایب من شد [نیابتاً] را موقعی می گویی که آن فرد جای تو قرار گرفته است و در کلام و امر، متناوب شدیم را موقعی می گویی که آن امر را به ترتیب، انجام بدهید.»(1)

ب. «فلان شخص از من نیابت کرد نیابت می کند (نوباً و منوباً) [به معنی] آن است که جای من قرار می گیرد و [می گویی:] در این کار نایب من شد، وقتی که جای تو قرار گرفته است.»(2)

ج. « (نوب) از حروف، نون، واو، باء شکل گرفته است و یک کلمه است که بر بازگشت و رجوع به یک مکان دلالت می کند و[صیغه ها و ابواب دیگر آن]: ناب، ینوب، انتاب و ینتاب است.»(3)

از این عبارات، معنای لغوی ماده (نوب) و (نیابه) روشن می شود که جانشین و قرار گرفتن در مقام کسی _ به عنوان مقام و رتبه دوم و نوبت بعدی _ را نیابت گویند.

نیابت اصطلاحی، در معنای عام آن؛ قرار گرفتن افراد خاص، برای انجام برخی

1- «ناب عنی فلان فی هذا الامر نیابه، اذا قام مقامَک و تناوبنا الخطب و الامر نتناوبه اذا اقمتها به نوبه بعد نوبه »، ( العین، ج8، ص381).
2- «و ناب عنی فلان ینوب نوبا و منابا أتی قام مقامی و ناب عنی فی هذا الامر نیابه اذا قام مقامک»، ( لسان العرب، ج1، ص774).
3- « (نوب) النون و الواو و الباء: کلمه واحده تدل علی اعتیاد مکان و رجوع الیه و ناب ینوب و انتاب ینتاب »، ( معجم مقاییس اللغه، ج5، ص367).