- چکیده 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- واژه های مربوط به مهدویّت 9
- واژه های مدّعی/ مدعیان 14
- واژه نیابت 16
- واژه تفسیر 18
- تفسیر به رأی 20
- واژه تأویل 22
- واژه بطن 25
- معانی تأویل در آیات قرآن 27
- 4_ عاقبت 28
- 3_ راز و حکمت امور 28
- اشاره 32
- 1. توجه توأم به ظاهر و باطن 33
- شاخصه های تفسیر و تأویل صحیح 33
- اشاره 33
- 3. دوری از استنباط شخصی 40
- 4. توجه به محکم و متشابه 41
- 5. توجّه به شأن، اسباب و جوّ نزول 42
- 6. ملاکهای تفسیر علمی 44
- اشاره 47
- نکته اول 48
- اشاره 52
- زیدبن علی علیه السلام 53
- برخی از عقائد زیدیه 54
- انشعابات زیدیه 57
- اشاره 58
- شکل گیری اسماعیلیه 59
- برخی القاب فرقه اسماعیلیه 60
- اشاره 63
- عرفان حلقه 64
- برخی فعالیت های این گروه 65
- ادعاهای خاص 66
- جایگاه قرآن و روایات 68
- اشاره 68
- چند نکته تکمیلی 73
- اشاره 77
- اشاره 79
- 1. عرفان حلقه و واسطه فیض 80
- 2. قادیانیه و صفات رسولان 83
- 3. زیدیه و صفات انبیاء 87
- 4. معنویتهای نوظهور و بحث ذهن و روح و... 91
- 5. خاتمیت و مهدویّت 98
- 6. قادیانیه و خاتمیت 106
- اشاره 112
- 1. مصادیق خلیفه اللهی 113
- 2. ادبیات گفتاری موعود 118
- اشاره 124
- 2. زمینه سازان ظهور 129
- 3. وظایف خاص منتظر 137
- اشاره 141
- اشاره 142
- 1. تعیین زمان و تفسیر ریاضی 142
- دفاعیات تفسیر ریاضی قرآن و نقد آنها 153
- 2. زمان ظهور و حساب اعداد 155
- 3. سوره ها و علائم الظهور 162
- 4. مصادیق نشانه های ظهور 165
- 5. زمان قیام و ظهور 185
- 6. جفر و ظهور 190
- اشاره 203
- 1. سرانجام شیطان 204
- 2. شیطان؛ حق و باطل 208
- 3. وضعیت پس از ظهور 210
- 4. رجعت و حوادث ظهور 214
- 5. رجعت کنندگان 217
- اشاره 222
- مباحث کلی این فصل 223
- 1. اهداف نفسانی و دنیوی 224
- 2. انگیزه های دینی _ اعتقادی 229
- 3. کژاندیشی در تفسیر و تأویل 238
- 5. عدم توجه به سیاق 244
- 6. التقاط در روش 245
- اشاره 255
- مقالات و سخنرانی ها، درس ها، جزوات و مجلّات 268
- سایت ها، وبلاگ ها، فایل های صوتی و تصویری 269
می کند: مگر قرآن ظهر و بطن ندارد؟ حضرت فرمودند: نعم ان لکتاب الله ظاهراً و باطناً و معانیاً و ناسخاً و منسوخاً و محکماً و متشابهاً و سنناً و امثالاً و فصلاً و وصلاً و اَحْرُفاً و تصریفاً فمن زعم ان کتاب الله مبهمٌ فقد هلک و اهلک(1)؛ آری، برای قرآن ظاهری است و باطنی و معانی ای، ناسخی است و منسوخی، محکمی است و متشابهی، سننی و امثالی، فصلی و وصلی، حرف هایی و تصریفاتی، پس هر کس گمان برد کتاب خدا مبهم است، تباه شده است و دیگران را هم تباه می کند.
ملا صدرا هم در رابطه با این تفاسیر انحرافی جملاتی دارد که خلاصه ای از ترجمه آن را بیان می کنیم که در بحث ما مفید است.
مردم در مورد متشابهات قرآن، چند گروه شده اند، عده ای حیران و عده ای نابینایان، برخی تمام آیات را به استناد عقل خود تأویل کردند حتی امور اخروی مثل بهشت و جهنم و حساب و میزان را، و عده ای هم این آیات را بر صورت جسمانی بر ظاهر آن حمل کردند… گروهی بعضی آیات را تأویل کرده و بعضی آنها را بر ظواهرشان تفسیر کردند، همچو کسانی که به بعضی آیات ایمان می آورند و به برخی از آیات کفر می ورزند، این گروه، آیات مربوط به مبدأ را به تأویل بردند و آیات مربوط به معاد را طبق ظواهرشان تفسیر کردند…(2)
1- المحاسن، ج1، ص270؛ تفسیر قرآن و بررسی جریان دوری گزینی و بازدارندگی از آن، ص263-264.
2- شواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، ص179.