- چکیده 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- واژه های مربوط به مهدویّت 9
- واژه های مدّعی/ مدعیان 14
- واژه نیابت 16
- واژه تفسیر 18
- تفسیر به رأی 20
- واژه تأویل 22
- واژه بطن 25
- معانی تأویل در آیات قرآن 27
- 4_ عاقبت 28
- 3_ راز و حکمت امور 28
- اشاره 32
- 1. توجه توأم به ظاهر و باطن 33
- شاخصه های تفسیر و تأویل صحیح 33
- اشاره 33
- 3. دوری از استنباط شخصی 40
- 4. توجه به محکم و متشابه 41
- 5. توجّه به شأن، اسباب و جوّ نزول 42
- 6. ملاکهای تفسیر علمی 44
- اشاره 47
- نکته اول 48
- اشاره 52
- زیدبن علی علیه السلام 53
- برخی از عقائد زیدیه 54
- انشعابات زیدیه 57
- اشاره 58
- شکل گیری اسماعیلیه 59
- برخی القاب فرقه اسماعیلیه 60
- اشاره 63
- عرفان حلقه 64
- برخی فعالیت های این گروه 65
- ادعاهای خاص 66
- جایگاه قرآن و روایات 68
- اشاره 68
- چند نکته تکمیلی 73
- اشاره 77
- اشاره 79
- 1. عرفان حلقه و واسطه فیض 80
- 2. قادیانیه و صفات رسولان 83
- 3. زیدیه و صفات انبیاء 87
- 4. معنویتهای نوظهور و بحث ذهن و روح و... 91
- 5. خاتمیت و مهدویّت 98
- 6. قادیانیه و خاتمیت 106
- اشاره 112
- 1. مصادیق خلیفه اللهی 113
- 2. ادبیات گفتاری موعود 118
- اشاره 124
- 2. زمینه سازان ظهور 129
- 3. وظایف خاص منتظر 137
- اشاره 141
- اشاره 142
- 1. تعیین زمان و تفسیر ریاضی 142
- دفاعیات تفسیر ریاضی قرآن و نقد آنها 153
- 2. زمان ظهور و حساب اعداد 155
- 3. سوره ها و علائم الظهور 162
- 4. مصادیق نشانه های ظهور 165
- 5. زمان قیام و ظهور 185
- 6. جفر و ظهور 190
- اشاره 203
- 1. سرانجام شیطان 204
- 2. شیطان؛ حق و باطل 208
- 3. وضعیت پس از ظهور 210
- 4. رجعت و حوادث ظهور 214
- 5. رجعت کنندگان 217
- اشاره 222
- مباحث کلی این فصل 223
- 1. اهداف نفسانی و دنیوی 224
- 2. انگیزه های دینی _ اعتقادی 229
- 3. کژاندیشی در تفسیر و تأویل 238
- 5. عدم توجه به سیاق 244
- 6. التقاط در روش 245
- اشاره 255
- مقالات و سخنرانی ها، درس ها، جزوات و مجلّات 268
- سایت ها، وبلاگ ها، فایل های صوتی و تصویری 269
4. عدم توجه به روایات
یکی از زمینه های انحراف در تفسیر _ که مدعیان گرفتار آن شده اند _ جایگاه روایات تفسیری است، هرچند در محدوده بهره برداری از روایات تفسیری اختلافاتی وجود دارد و حداقل در برخی موارد گروه هایی مثل غلات، در جعل روایات در این بخش، نقش داشته اند(1)؛ اما به هر حال این روایات به بیان لایه ای از لایه های متعدد آیات می پردازند که به تناسب زمان و ظرفیت و توان ذهنی مخاطبان صادر شده اند و محتوای این روایات، تفسیر نهایی هم حساب نمی شوند.(2)
برخی از مفسران هم می گویند: بسیاری از روایاتی که در تفاسیر روایی مانند «نور الثقلین» و «برهان» آمده و از آن به عنوان روایات تفسیری یاد می شود در پی تفسیر آیه نیست، زیرا تفسیر به معنی بیان معانی الفاظ و جمله های قرآنی است و بیشتر این احادیث از این قبیل نیست، بلکه در پی تطبیق آیه به برخی از مصادیق و در موارد فراوانی تطبیق بر بارزترین مصداق آن است. (3)
همان گونه که در نوع تفسیر مدعیان دیده شد، بسیاری از آنها روایاتی را به کار گرفته اند که اساساً معانی الفاظ آن به طور قطع و یقین بر مهدویت قابل تطبیق نیست چه رسد به آنکه بر شخص این مدعیان منطبق شود (مانند ادعاها و نوشته های پیغان).
1- در مباحثی، خصوصاً بحث های امامت و مهدویت، جعل و ایجاد انحراف دیده شده است و گاهی حتی این کار با توجیه شبه عرفانی انجام شده است و نیز در اینکه خبر واحد چه جایگاهی در تفسیر قرآن می تواند داشته باشد اختلافاتی وجود دارد ر.ک: درس نامه روش ها و گرایش های تفسیری قرآن، و روش های تأویل قرآن (معناشناسی، روش شناسی تأویل در سه حوزه روایی، باطنی و اصولی) فصل چهارم.
2- قرآن و چگونگی پاسخگویی به نیازهای زمان، ص175.
3- تفسیر تسنیم، ج1، ص168.