تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 174

علیها لائحه؛ شیخ صدوق این روایت را در کمال الدین ذکر کرده، با این که امارات و نشانه های ساختگی بودن آن روشن و آشکار است.»(1)

گروه دیگری از عالمان و فقیهان برجسته دینی، مانند مجلسی اوّل، علاّمه مجلسی ثانی، وحید بهبهانی، آقای نمازی، آقای صافی گلپایگانی، مامقانی، به شدّت از آن دفاع می کنند.

مامقانی می گوید: «و بالجمله فقول الشهید الثانی: «اِنّ إمارات الوضع علی الروایه لائحه»، من الغرائب ولو أبدله، بقوله: «امارات تدلّ علی صحتها»، لکان أولی؛ سخن شهید ثانی، شگفت آور و دور از واقعیت است. اگر او، می گفت: «امارات و نشانه ها دلیل بر صحّت این روایت است، مناسب تر و بهتر بود.»(2)

بیش ترین اشکالات بر این روایت، از ناحیه محقّق شوشتری است. وی در قاموس الرجال شش اشکال و در الأخبارالدخیله، نزدیک، دوازده اشکال بر آن وارد کرده است. آقای خویی رحمه الله سه اشکال را مطرح نموده. آقای غفاری، محقق و مصحح کتاب کمال الدین سه اشکال را بیان کرده و آقای نجاشی، یک شبهه را مطرح کرده است. البته بعضی از این اشکالات مشترک اند.

اشکالاتی که در این مورد مطرح است، بدین قرار است:

اشکالات و پاسخ ها

اشکال اول. ملاقات سعد بن عبدالله قمّی با امام حسن عسکری علیه السلام ثابت نیست.

نجاشی، ابتدا سعد بن عبدالله را توثیق و تجلیل می کند و درباره وی می گوید: او با مولایمان ابومحمد علیه السلام دیدار کرده است. و سپس تشکیک می کند و می گوید: بعضی از دوستان و اصحاب مان را دیدم که دیدار سعد را با ابومحمد علیه السلام تضعیف می کردند و می گفتند، این ماجرا، ساختگی و غیرواقعی است.(3)

هم چنین آقای شوشتری، در قاموس الرجال می گوید: از تعبیر نجاشی،

1- روضه المتقین، ج 14، ص 16.
2- تنقیح المقال، ج 2، ص 20.
3- رجال نجاشی، ص 176.