تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 188

در بخش نخست، متن حدیث، طرق و کتاب هایی که این متن را نقل کرده اند و شبهات و اشکالات سندی نقد و بررسی شد. در بخش دوم به نقد و بررسی دلالی حدیث یاد شده می پردازیم.

نقد و بررسی دلالی

اشاره

حدیث مزبور بسیار دقیق و مطالب و موضوعات زیادی را در بردارد که مورد پذیرش جمعی از علما و بزرگان قرار گرفته است. پیش تر، اهتمام علما به این حدیث را یادآور شدیم؛ ولی برخی از علما در مورد آن تشکیک نموده و اشکالاتی را مطرح کرده اند که ذیلا به بررسی آن ها می پردازیم.

اشکال نخست

اشاره

آقای شوشتری می گوید(1): از جمله نشانه های ساختگی بودن حدیث سعد این است که در آن، کهیعص(2)، در ارتباط با کربلا و قضایای آن، تفسیر شده است؛ با این که اخبار صحیحی، آن حروف مقطعه را به نوعی دیگر تفسیر کرده اند. در کتاب(3)الاخبارالدخیله نیز می گوید: «روایات، [آن را] به غیر از آن چه در حدیث مذکور [آمده] است، تفسیر کرده اند. و تمام آن ها بر اسماء الهی بودن حروف مقطّعه «کهیعص» دلالت دارند.

1- قاموس الرجال، ج 9، ص 209.
2- سوره مریم، آیه 1.
3- الاخبار الدخیله، ج 1، ص 98 _ 104.