تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 55

موارد دیگر بسیار فراوان است.(1)

علاّمه مجلسی، برخلاف ایشان، روایاتی را که مفادشان جواز است، رد کرده و آن ها را نمی پذیرد. از این رو، در آن ها مناقشه سندی و یا دلالی می کند؛ مثلاً روایت «صاحب هذا الأمر لایسمّیه بأسمه إلاّ کافر» را از نظر سند صحیح می داند و سپس از نظر دلالی بحث می کند و می گوید: «فیه مبالغه عظیمه فی ترک التسمیه» یعنی باید نام برده نشود و توجیهاتی را در این خصوص دارد که قبلاً یادآوری شد.

2. محقق إربلی

وی می نویسد: «… و قد جاء فی الأخبار، إنّه لا یحلّ لأحد أن یسمّیه باسمه و لا أن یکنّیه بکنیته إلی أن یزّین الله الأرض بظهور دولته و یلقّب علیه السلام بالحجّه و القائم و المهدی و الخلف الصالح و صاحب الزمان و الصاحب، و کانت الشیعه فی غیبته الأولی تعبر عنه و عن جنبته بالناحیه المقدّسه و کان ذلک رمزاً بین الشیعه یعرفونه به، و کانوا أیضاً یقولون علی سبیل الرمز والتقیّه: الغریم یعنونه علیه السلام؛ یعنی در اخبار آمده برای هیچ کس روا نیست او را نام ببرد یا به کنیه اش یاد کند تا زمانی که خداوند زمین را به ظهور حضرتش مزّین سازد. آن حضرت، به حجّت، قائم مهدی، خلف صالح، صاحب الزمان و صاحب، ملقّب است. شیعیان در غیبت صغری از وی به «ناحیه مقدّسه» تعبیر کرده اند و این تعبیر رمزی میان شیعه بوده که به وسیله آن حضرت را می شناختند. هم چنین از باب تقیّه با رمز، کلمه «الغریم» را به کار می بردند و مقصودشان آن حضرت بود.»

سپس می افزاید: «… من العجب أنّ الشیخ الطبرسی و الشیخ المفید _<_ قالا: إنّه لایجوز ذکر اسمه و لاکنیته ثم یقولان: اسمه اسم النبی صلی الله علیه و آله و سلم و کنیته کنیته _ علیهما الصلاه و السلام _ و هما یظنّان أنّهما لم یذکرا اسمه و لا کنیته و هذا عجیب؛ یعنی، از شیخ طبرسی و شیخ مفید جای شگفتی است که می گویند: بیان نام و کُنیه شریف آن حضرت جایز نیست سپس می گویند: نام او نام

1- وسائل الشیعه، ج 16، ص 246.