تا ظهور: پژوهشی جامع پیرامون آموزه و مباحث مهدویت صفحه 95

مشایخ «المزار»

اشاره

شیخ آقابزرگ تهرانی راویان احادیث «المزار» را چنین بیان می کند: «أقول: جمله هؤلاء الثقات الذین یروی عنهم فی الکتاب خمسه عشر رجلاً و هم 1. شاذان المذکور 2. الشیخ أبی عبدالله الحسین بن هبه بن رطبه، عن الشیخ ابی علی بن الشیخ الطائفه، عن والده روی عنه زیاره العاشورا التی یذکر فیها اسامی الشهداء مفصلاً 3. ابی محمّد عبدالله بن جعفر الدوریستی المتوفّی نیف و ستمأئه 4. الشیخ ابوالفتح قیّم جامع الکوفه 5. الشیخ المقری مسلم بن نجم المعروف بابن الاخت البزاز الکوفی الزیدی 6. ابوالمکارم حمزه بن زهره الحسینی الحلبی (المتوفّی 574) 7. السیّد عبد الحمید بن التقی عبدالله بن اسامه العلوی الحسینی (المتوفّی ذی القعده 580) 8 و 9. الشیخان الجلیلان ابوالبقاء هبه الله بن هبه و ابوالخیر سعد بن ابی الحسن الفداء 10. الشریف ابی جعفر محمّد المعروف بابن الحمد النحوی (المتوفّی 571) 11. الشیخ الفقیه عمادالدین محمّد بن ابی القاسم الطبری (المتوفّی 553) 12. الشریف الجلیل ابوالفتح محمّد بن محمّد الجعفریه، 13. 14. الشیخان العالمان ابو محمّد عربی بن مسافر و هبه الله بن نما بن حمدون (المتوفّی 573) و روی عنهما سلام علی آل یاسین الکبیر و الزیاره الجامعه الکبیره المشهوره 15. الشیخ الفقیه ابوعبدالله محمّد بن علی بن شهرآشوب المازندرانی (المتوفّی 588).

شیوه تألیف «المزار»

شیخ آقابزرگ تهرانی در مورد شیوه تألیف کتاب نیز می گوید: «و ابتدأ بباب زیاره النبی صلی الله علیه و آله و سلم و ائمّه البقیع ثم النجف و مسجد الکوفه ثم الحائر ثم الکاظمیه ثم الرضوی ثم سامراء و بعض الجوامع و الأصحاب و اولاد الائمه و المؤمنین ثم اضافات».

نتیجه:

شیخ آقابزرگ تهرانی مؤلِف و کتاب او را به صراحت توثیق نکردند؛ بلکه مؤلِف را تعیین و راویان کتاب را نیز معرفی کردند.

دیدگاه محدّث نوری

اشاره

محدّث نوری در آغاز، سخنِ علاّمه مجلسی را می آورد و می گوید: «قال فی البحار: کتاب کبیر فی الزیارات تألیف محمّد بن المشهدی کما یظهر من تألیفات السیّد ابن طاووس و اعتمد علیه و