منجی در ادیان صفحه 153

اذکرکم الله فی اهل بیتی، اذکرکم الله فی اهل بیتی.(1)

در مجموع، نکات زیر از این حدیث قابل برداشت است:

1. این روایت سنداً تواتر معنوی دارد. (2)

2. مراد از «عترت» و«اهل بیتی»، حضرت زهرا علیها السلام و دوازده امام علیهم السلام است.(3)

3. قرآن و عترت هرگاه با هم باشند، ناجی بشر و پناهگاه آنان خواهند بود و تمسک به یکی از آن دو کفایت نمی کند.(4)

ب) حدیث من مات

از روایات صحیح، قطعی و مورد پذیرش شیعه و سنی در دست است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه».(5) (البته با اختلاف الفاظ) این یک دستور عمومی و همیشگی برای همه مسلمانان و بلکه همه انسان هاست. این دستور و تکلیف همگانی و همیشگی اقتضا می کند که باید در هر زمانی یک امام باشد تا حکم و تکلیف، بدون موضوع

1- صحیح مسلم، ج15، ص180.
2- بحرانی، غایه لمرام، صص217، 234(39 طریق از اهل سنت و 82 طریق از شیعه).
3- ابن اثیر، النهایه، ج3، ص177.
4- کلمه «لن یفترقا حتی یردا علی الحوض» و «ثقل اکبر و اصغر».
5- مسند ابی داود، ص259، مسنداحمد، ج3، ص446، صحیح مسلم، ج2، ص457؛ الذخیره مرتضی، ص459؛ کلینی، کافی، ج1، ص376؛ تفتازانی، شرح مقاصد، ج5، ص239 و … .