- پیشگفتار 4
- فهرست مطالب 6
- مقدمه 11
- نجات 12
- دلیل عقلی بر نجات 18
- ادیان 21
- اشاره 30
- بخش اول: ادیان ابراهیمی 30
- فصل اول: یهود، ماشیح 32
- اشاره 32
- مفهوم موعود یهود یا ماشیح 33
- زمینه پیدایش طرح ماشیح در یهود 34
- سیر تحول مفهوم ماشیح قومی نگر به یک اندیشه فراقومی یا فراملی 36
- پیامد موعود باوری در یهود 41
- ویژگی های ماشیح 42
- 1. تشکیل حکومت و استقلال سیاسی 43
- کارکردهای اندیشه ماشیح در یهود 43
- 2. داوری نهایی بین همه اقوام و سهل گیری بر بنی اسرائیل 43
- 3. نابودی امت های مشرک 44
- 4. اعطای قدرت جهانی به بنی اسرائیل 45
- 5. زنده کردن مردگان 45
- محاسبات ظهور ماشیح و دیدگاه های موجود 46
- گونه شناسی یهود درباره ماشیح 48
- موعود در نگاه منابع یهود 49
- مدعیان دروغین ماشیح یهود 50
- نفی و نهی از محاسبه زمان ظهور ماشیح 50
- وضعیت جهان در عصر ظهور ماشیح 52
- عقیده به ماشیح در میان یهودیان معاصر 56
- فصل دوم: مسیحیت و رجعت مجدد مسیح 64
- اشاره 64
- مفاهیم و کلیات 65
- مصداق این موعود 68
- اشاره 69
- مسیحا در عهد جدید 69
- اشاره 70
- چهره اول موعود: موعود یهودی مسیحی 70
- پیش فرض های نجات بخشی در موعود چهره اول (یهودی _ مسیحی) 74
- گونه شناسی موعود 77
- چهره دوم موعود: موعود مسیحی 78
- اشاره 78
- ویژگی های موعود مسیحی 79
- 1. پذیرش ایمان داران 81
- اهداف و ثمرات بازگشت مسیح 81
- 3. نجات بنی اسرائیل 82
- 2. بازگشت دوباره عیسی مسیح علیه السلام برای دادرسی و دادن پاداش 82
- 6. برقراری ملکوت 83
- 5. آزاد ساختن و برکت دادن 83
- 4. داوری در میان همه امت ها 83
- 1. فراگیر شدن ایمان انجیلی 84
- اشاره 84
- پیش گویی هایی مورد ظهور مجدّد مسیح (رجعت) 84
- اما حوادث بعد از ظهور مسیح یا علائم ظهور 85
- 3. ارتداد اول 85
- 2. باور عمومی ادیان به ماشیح بودن مسیح علیه السلام 85
- هزاره گرایی در مسیحیت 87
- زمان بازگشت موعود مسیحی 88
- تفاوت های موجود بین موعود مسیح و موعود یهودی _ مسیحی 88
- اشاره 92
- فصل سوم: اسلام و امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 92
- 1. جامعیت دین 93
- مقدمه 93
- اشاره 97
- 2. کمال دین 97
- فرق بین تمام و کمال 97
- 3. خاتمیت دین 99
- 4. جاودانگی دین اسلام 100
- کاربرد نخستین واژه مهدی 106
- نسب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 108
- اشاره 122
- اوصاف و ویژگی های فردی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 122
- اوصاف و ویژگی های کلی موعود اسلام در نگاه عامه و خاصه 123
- الف) قرآن و نجات 131
- اشاره 131
- جایگاه نجات در اسلام 131
- ب) روایات و نجات 152
- اشاره 163
- الف) وضعیت اجتماعی عصر ظهور 163
- جهان در آستانه ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 163
- ب) علایم ظهور 165
- 1) صیحه یا ندای آسمانی 166
- اشاره 166
- علایم ظهور 166
- 2) خروج سفیانی 166
- 3) خسف بیداء 168
- 5) شهادت نفس زکیه 169
- 4) قیام یمانی 169
- 6) قیام سید حسنی 171
- الف) قرآن 172
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در منابع اسلامی 172
- ب) روایات 173
- بخش دوم: ادیان غیر ابراهیمی 179
- اشاره 179
- فصل اول: زرتشت، سوشیانت 182
- اشاره 182
- مقدمه 183
- واژه سوشیانت 185
- ادوار تاریخی در نگاه مزدیسنان یا زرتشتیان 188
- موعود سه گانه زرتشت 192
- اوضاع جهان پیش از ظهور 194
- جهان در آستانه آمدن هوشیدر 197
- جهان در آستانه آمدن هوشید ر ماه 199
- جهان در آستانه ظهور سوشیانت 201
- ویژگی های موعود زرتشتی 205
- 1. نابودی اهریمن و بازگشت به جهان پاک و عاری از ظلم و ستم 207
- 3. تشکیل حکومت جهانی 207
- اشاره 207
- فرجام جهان در اندیشه زرتشتی 207
- 2. گسترش دین و اخلاق 207
- 5. فراوانی نعمت و آسایش 208
- 4. اجتناب ناپذیر بودن جنگ 208
- منابع و متون زرتشتی 208
- تفاوت موعود و منجی خواهی میان زرتشتیان و مسلمانان 214
- اشاره 216
- فصل دوم: هندو، کلکی _ کلکین 216
- مقدمه 217
- واژه کلکی یا کلکین (Kalki _ Kalkin) 218
- ادوار جهانی هندو 219
- ویژگی کلکی یا کلکین 224
- 1. وضعیت عمومی بشر قبل ظهور کلکی 226
- ویژگی های عصر ظهور 226
- اشاره 227
- 2. عصر ظهور در دوره چهارم است: 227
- بشارات ظهور منجی در منابع هندوان 228
- فصل سوم: بودا، میتریه 232
- اشاره 232
- مقدمه 233
- واژه میتریه و مفهوم آن 235
- ادوار تاریخی در نگاه بوداییان 238
- ویژگی های میتریه 240
- جهان در عصر ظهور میتریه 241
- الف) جهان قبل از ظهور 241
- ب) جهان بعد از ظهور 243
- میتریه در منابع و متون بودایی 244
- فصل چهارم: موعودهای ادیان دیگر 246
- اشاره 246
- نتیجه 254
- منابع و ماخذ 257
یهود مسیحا در مسیحیت و «امام مهدی» در نزد مسلمانان شیعه، براین اساس شکل گرفته اند.
اگر چه نوعی وحدت موضوعی میان همه ادیان و نحله های دینی فوق درباره منجی دیده می شود؛ اما از سوی دیگر تعارض هایی نیز در میان آنان وجود دارد. مهم ترین این تعارضات آن است که پیروان هر کدام از ادیان _ جز نحله های عرفانی _ منجی را کسی یا شخصیتی از دین خودشان می دانند. شاید ریشه این تعارض از آنجا باشد که هر قوم و ملتی صرفاً دین خود را بر حق و ادیان دیگر را باطل می پندارند.(1)
با توجه به مطالب گذشته، مراد از نجات و نجات بخشی، در همین دنیا و آخرالزمان است؛ هر چند نجات و رسیدن به سعادت دنیایی نتیجه اش نجات و سعادت اخروی است.
نجات بخشی در این دنیا نیز به طور مطلق مورد نظر نیست، بلکه در سایه یک منجی، موعود و رهبر رهایی بخش است؛ رهبری که دارای جایگاه ویژه معنوی است و اصولاً نجات و عاقبت بخیری جوامع انسانی بدون چنین رهبری امکان ندارد؛ رهبری که خودش، برنامه اش و راهش الهی باشد.
نجات و نجات بخشی در این دنیا به دو صورت قابل تصور است: یکی نجات فردی انسان ها و دیگری نجات اجتماعی؛ در صورت اول، ممکن
1- این بحث در کلام جدید و در فلسفه دین محل گفت و گوی صاحبان نظر و اندیشمندان دینی است.