ارتباط و ملاقات صفحه 45

دلالت دارد.(1)

در بررسی دلایل روایی دیدگاه دوم، تقریر ایشان را در نظر می گیریم، ولی پیش از آن، لازم است به منظور شناخت فضای ذهنی معتقدان به انکار و نحوه نگرش آنان به این مسئله، به انگیزه های انکار نیز بپردازیم.

تأمل درانگیزه های طرف داران دیدگاه دوم، بر انکار و تکذیب ملاقات نشان می دهد که مخالفان ملاقات، بیشتر با هدف جلوگیری از شیوع خرافات و بدعت و نیز تعبد به بعضی روایات مثل توقیع، چنین موضع تندی را دراین باره پیش گرفته اند. آیا چنین تعبدی را از روایات یا خصوص توقیع می توان به دست آورد؟ آیا عامل اصلاح و پاس داری از دین مجوز چنین انکاری را می دهد؟

با توجه به آن چه خواهد آمد، می توان دو نکته را از اندیشه طرف داران انکار برگفت:

الف) انگیزه تعبد: طرفداران دیدگاه دوم، بر اساس توقیع صادر شده از ناحیه حضرت مبنی بر تکذیب ادعای مشاهده، مدعی رؤیت را چه در ادعایش صادق یا کاذب باشد، محکوم به تکذیب می کنند؛(2) بلکه آن را ناظر به تکذیب خصوص ادعای صدق می دانند و ادعای