- پیشگفتار 1
- معنای ارتباط و ملاقات و انواع آن 4
- فرضیه های بحث 8
- اشاره 8
- اشاره 17
- دیدگاه نخست: امکان ملاقات 17
- الف) روایات 18
- ب) تشرفات 26
- اشاره 26
- 2. اعتراف تشرف یافتگان 28
- 3. تأیید علمای شیعه 30
- 4. نقل اعمال و ادعیه از سوی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف 31
- دیدگاه دوم: عدم امکان ملاقات 43
- دلایل عدم امکان ملاقات 49
- اشاره 49
- الف) روایات غیرتوقیع 50
- اشاره 58
- 2. سند توقیع 60
- 3. دلالت توقیع 67
- 4. متن شناسی توقیع 73
- 5. تعارض توقیع با نقل تشرفات 90
ب) توقیع شریف
اشاره
دلیل توقیع، شاخص ترین دلیل پیروان دیدگاه دوم، مایه دل گرمی آنان گردیده است؛ چنان که خود آنان نیز اذعان دارند بر این که:
مهم ترین و معتبرترین دلیل بر نفی رؤیت و مشاهده امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در عصر غیبت، توقیعی است که شش روز پیش از مرگ علی بن محمد سمری، آخرین سفیر خاص حضرت از آن ناحیه صادر شده است. بنابر این توقیع، مدعی مشاهده، دروغ گوست و ادعای وی قابل پذیرش نیست.(1)
از این نظر، روایت توقیع، قوی ترین دلیلی است که می تواند مستمسک دیدگاه دوم قرار گیرد. به همین دلیل، هر دو گروه موافق و مخالف ارتباط، به این توقیع عنایت داشته اند و بیشتر گفت وگوهای آنان بر این محور قرار دارد.
با توجه به اهمیت و نقش تعیین کننده بحث توقیع در سرنوشت مسئله محل نزاع، این دلیل، به بحث همه جانبه و بررسی جامع نیاز دارد. از این رو، لازم است که این بحث در ضمن مراحل چهارگانه متن، سند، دلالت و حل تعارض میان آن با نقل تشرفات مورد توجه کافی قرار گیرد.
1- مجله حوزه، ش70 _ 71، ص 78.