- پیشگفتار 1
- معنای ارتباط و ملاقات و انواع آن 4
- فرضیه های بحث 8
- اشاره 8
- اشاره 17
- دیدگاه نخست: امکان ملاقات 17
- الف) روایات 18
- ب) تشرفات 26
- اشاره 26
- 2. اعتراف تشرف یافتگان 28
- 3. تأیید علمای شیعه 30
- 4. نقل اعمال و ادعیه از سوی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف 31
- دیدگاه دوم: عدم امکان ملاقات 43
- دلایل عدم امکان ملاقات 49
- اشاره 49
- الف) روایات غیرتوقیع 50
- اشاره 58
- 2. سند توقیع 60
- 3. دلالت توقیع 67
- 4. متن شناسی توقیع 73
- 5. تعارض توقیع با نقل تشرفات 90
که مسئله مشاهده و ارتباط فیزیکی با حضرت را مخصوص وکلا و کسانی می دانستند که به نوعی با حضرت مرتبط بودند. آنان از موضوع مشاهده، برداشت نیابت و نمایندگی می کردند. در این وضعیت، امام با توجه به حساسیت مسئله و پی آمدهای منفی آن در میان شیعیان، با این تدبیر حکیمانه هم از سوءاستفاده افراد شیاد و سودجو جلوگیری نمود و هم تکلیف شیعیان و موضع یک پارچه آنان را در مورد تکذیب و طرد این گونه عناصر، روشن ساخت.
شدت لحن توقیع، گویای حساسیت این موضوع و از زمینه های بالقوه بروز چنین آفتی در میان شیعیان است. اگر این توقیع صادر نمی شد، به یقین در تاریخ شیعه تاکنون انواع «باب ها» و انحراف ها ظهور می کردند بدون این که مانعی جدی در مقابل خود ببینند. از این جهت، صدور این توقیع شریف، مهم ترین سند مصونیت بخش شیعه از این آفات فرسایش گر به شمار می رود.
4. متن شناسی توقیع
بدون شک شرط نخست قضاوت در این مورد، بررسی صحیح مفاد برآمده از متن توقیع است. این امر، ضرورت مفهوم یابی واژه ها و کلمات مطرح شده در توقیع و بررسی ارتباط میان بخش های آن را ایجاب می کند.