- پیشگفتار 1
- معنای ارتباط و ملاقات و انواع آن 4
- فرضیه های بحث 8
- اشاره 8
- اشاره 17
- دیدگاه نخست: امکان ملاقات 17
- الف) روایات 18
- ب) تشرفات 26
- اشاره 26
- 2. اعتراف تشرف یافتگان 28
- 3. تأیید علمای شیعه 30
- 4. نقل اعمال و ادعیه از سوی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف 31
- دیدگاه دوم: عدم امکان ملاقات 43
- دلایل عدم امکان ملاقات 49
- اشاره 49
- الف) روایات غیرتوقیع 50
- اشاره 58
- 2. سند توقیع 60
- 3. دلالت توقیع 67
- 4. متن شناسی توقیع 73
- 5. تعارض توقیع با نقل تشرفات 90
غیبت محرومند، به دلیل عدم مقتضی نیست بلکه به دلیل وجود مانع است که روایت های مربوط به فلسفه غیبت، به برخی از این موانع اشاره نموده اند؛ مانند خوف قتل، بیعت نکردن با حاکمان باطل، آماده نبودن مردم و جامعه برای پذیرش و تحقق برنامه های گسترده حضرت. با توجه به این که صرف وجود مقتضی در ترتب آثار آن کافی نیست، بلکه عدم مانع نیز شرط تمامیت مقتضی به شمار می رود، از این رو، تعلیق در مواردی است که موانع هم چنان وجود دارد.
از طرفی، این موانع که موجب محرومیت و دوری مردم از امام شده، به نوع مردم مربوط است که ظهور و حضور آشکار امام، منوط به زدودن این موانع خواهد بود. البته این حرمان نوعی، با رؤیت و ارتباط لحظه ای، فردی و استثنایی منافاتی ندارد و آن را نفی نمی کند. اگر هم کسانی یافت شوند که اصل مسئله را انکار کنند، این ادعا نیاز به اثبات دارد که البته هیچ دلیلی بر اثبات آن وجود ندارد.
هم چنین وجود روایات و تشرفات، هیچ گونه ابهامی را در اثبات مسئله باقی نمی گذارد. بنابراین، آن چه در این باره جای تأمل دارد، امکان عرفی، یعنی وقوع ملاقات است که آیا در عصر غیبت کبرا، چنین اتفاقی رخ داده یا نه.
هرچند این مسئله را عالمان شیعه پذیرفته اند، در