پژوهه مهدوی صفحه 182

متضمن تشرف به محضر آن حضرت می باشند ، منافات پیدا نکند .(1)

2 . محدث نوری جمعا شش توجیه برای توقیع نقل کرده و اثبات کرده که این تشرفات با توقیع شریف منافاتی ندارد .(2)

3 . آیت اللّه صافی بیان علامه مجلسی را نقل کرده و تأیید نموده ، سپس از محدث نوری نقل کرده که فرمود :

توقیع شریف خبر واحد است ، سندش ضعیف و مرسل می باشد ، شیخ صدوق که آن را نقل کرده به آن عمل نکرده ، اصحاب نیز از آن اعراض کرده اند ، این توقیع با این ضعف سند قدرت مقابله با رخدادها و حکایت های فراوانی که پیرامون تشرفات نقل شده و از مجموع آنها قطع حاصل می شود را ندارد ، به ویژه برخی از آنها که متضمن کرامات و معجزاتی است که صدور آنها از غیر آن حضرت امکان ندارد .(3)

در پایان این مقال تذکر این سخن ضرورت دارد که در عصر ما داستان تشرفات به شکل دیگری درآمده ، برای هر فرد برجسته ای که یادنامه و یادواره ای منتشر می شود ، تلاش فراوان می شود که چند تشرف برای او ذکر شود و این مسأله بسیار خطرناک است که موجب می شود تشرفات مسلّم و تردید ناپذیری چون تشرّفات مقدس اردبیلی ، سید بحرالعلوم ، سید ابن طاووس و نظایر آنها نیز زیر سؤال برود .

بحث پیرامون حضرت بقیّه اللّه ارواحنا فداه از دیدگاه شیعه ابعاد گسترده ای دارد و ما در فصل های مختلف این کتاب در این رابطه سخن بسیار گفته ایم ، از این رهگذر بخش موعودباوری در میان شیعیان اثناعشری را در همینجا پایان داده ، علاقمندان به تحقیقی

1- 1 . علامه مجلسی ، بحارالأنوار ، ج 52 ، ص 151 .
2- 2 . محدث نوری ، جنّه المأوی ، ص 145 _ 153 .
3- 3 . صافی گلپایگانی ، منتخب الأثر ، ج 2 ، ص 520 .