پژوهه مهدوی صفحه 194

نسخ آن به وسیله قائم منتظر سخن می گویند .(1)

عارف تامر در مقدمه خود بر کتاب اخوان الصّفا ، با صراحت بیشتر می نویسد :

واژه آسمان در آیه شریفه : « یَوْمَ نَطْوی السَّمَاءَ کَطی السِّجِلِّ لِلْکُتُبِ » ؛(2) روزی که آسمان را همانند طوماری درهم می پیچیم . به معنای شریعت می باشد و تأویل آن در نزد اسماعیلیان این است که به هنگام ظهور هفتمین قائم منتظر همه شریعت ها برچیده می شود .(3)

قاضی نعمان نیز در این رابطه می نویسد :

قائم الزمان صاحب رستاخیز است ، زیرا تکلیف در زمان او برداشته می شود ، باطن شفاف و ظاهر ساقط می گردد .(4)

داعی یمن نیز با صراحت بیشتر اعلام می دارد :

در عهد قائم شریعتی نخواهد بود ، بلکه او شریعت ها را از بین می برد و آنها را با اقامه تأویل محض نسخ می کند .(5)

عمادالدین می گوید :

محمد بن اسماعیل ناطق هفتم و خاتم بخش ناطق های هفتگانه و مقتدرترین آنان است که شریعت ناطق ششم را نسخ می کند .(6)

المعزلدین اللّه ، چهارمین خلیفه فاطمی (341 _ 365 ه . ) در فرازی از دعای روز شنبه می گوید :

1- 1 . همو ، ص 306 .
2- 2 . سوره انبیا ( 21 ) ، آیه 104 .
3- 3 . عارف تامر ، جامعه الجامعه ، ص 58 ، مقدمه .
4- 4 . قاضی نعمان ، اساس التأویل ، ص 62 .
5- 5 . جعفر بن منصور ، داعی یمن ، تأویل الزکاه ، ص 119 ؛ محمد عبدالحمید ، صائبه حران ، ص 139 .
6- 6 . ادریس عمادالدین ، زهر المعانی ، ص 53 .