پژوهه مهدوی صفحه 197

خطابیه ، پیروان ابوخطاب محمد بن ابی زینب اسدی اجدع ، به نبوت ابوالخطاب معتقد شده ، پس از کشته شدن او به امامت و نبوت محمد بن اسماعیل معتقد شدند .(1)

ابوالخطاب به الوهیت امام صادق علیه السلام معتقد شده ، خود را فرستاده آن حضرت معرفی می کرد ، بهشت را همان نعمت های دنیا و دوزخ را همان الآم و اسقام دنیا دانسته ، همه محرمات را مباح اعلام کرده بود و به سال 138 ه . کشته شد .(2)

پس از کشته شدن ابوالخطاب « خطابیه » به شاخه های مختلفی منشعب شدند که از آن جمله است : مفضلیه ، عجلیه ، عمریه ، معمریه و بزیعیّه .(3)

گروهی از خطابیه کشته شدن ابوالخطاب را منکر شده به غیبت او معتقد شدند .

آنها می گویند : روح امام صادق علیه السلام در ابوالخطاب حلول کرده بود ، پس از غیبت او به محمد بن اسماعیل منتقل شد .

آنها می گویند : روز عید غدیر ، پس از نصب امیرمؤمنان علیه السلام به امامت ، رسالت از پیامبر منقطع شده ، و به امیرمؤمنان علیه السلام منتقل گردید ، چنانکه امامت در حیات امام صادق علیه السلام از آن حضرت منقطع شده ، به پسرش اسماعیل منتقل گردید و او همان مهدی و قائم است که با شریعت جدید به رسالت مبعوث شده ، شریعت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله را نسخ می کند . این گروه به جهت انتساب به یکی از رهبران خود به نام « قرمطویه » ؛ « قرامطه » نامیده می شوند .(4)

در این رابطه سخن بسیار فراوان است ، ولی چندان فایده ای عاید نمی شود و لذا به همین مقدار بسنده کرده ، طالبان تفصیل بیشتر را به کتابهای ملل و نحل و کتب اسماعیلیان حواله می نماییم .(5)

* * *

1- 1 . همو ، ص 69 _ 71 ؛ اشعری ، همان ، ص 81 و 82 .
2- 2 . شریف یحیی ، معجم الفرق الاسلامیه ، ص 110 .
3- 3 . همان .
4- 4 . نوبختی ، فرق الشیعه ، ص 71 _ 73 .
5- 5 . تعداد بیشماری از آثار داعیان اسماعیلی در دنیا چاپ و منتشر شده ، که 700 عنوان از آنها را ولادیمیر ایوانف ، متوفای 1970 م . در سال 1933 م . معرفی کرده است .