پژوهه مهدوی صفحه 200

تدبّر می نمودم .(1)

7 . به هنگام شهادت زید ، عاصم بن عبداللّه بن عمر گفت :

مردی را از دست دادید که تصور نمی کنم در آینده نیز همانندی برای او پیدا شود ، او زید بن علی است ، من او را به هنگام نوجوانی اش دیدم ، چون نام خدا در نزد او برده می شد ، آنچنان حالتی بر وی رخ می داد که انسان تصوّر نمی کرد که او زنده شود .(2)

8 . عمر بن موسی وُجَیهی در مورد زید می گوید :

من کسی را سراغ ندارم که بر کتاب خدا ، ناسخ و منسوخ آن ، بر مشکلات و اعراب آن از زید بن علی داناتر باشد .(3)

9 . ابن ابی الحدید معتزلی به هنگام بحث از « اُباهِ ضیم »(4) می نویسد :

یکی دیگر از کسانی که روش و منش پیشوایان و نیاکان خود را شیوه خود قرار داده ، از پذیرش هرگونه ستم و حقارت امتناع ورزیده و هرگز زیر بار ظلم و مذلّت نرفته ، مرگ سرخ را برگزیده و تصمیم گرفته که شرافتمندانه بمیرد ، ابوالحسن زید بن علی بن الحسین علیه السلام می باشد .(5)

10 . نسابه معروف ابن عنبه می نویسد :

1- 1 . دخیل ، زید بن الامام علی بن الحسین علیه السلام ، ص 23 ، به نقل از : حسین بن احمد سیاغی ، الروض النضیر ، ج 1 ، ص 54 .
2- 2 . همو ، به نقل از مقریزی ، الخطط المقریزیّه ، ج 4 ، ص 307 .
3- 3 . شیخ طوسی ، الفهرست ، ص 327 ، رقم 509 .
4- 4 . « اُباه » جمع « آبی » به معنای ممتنع و « ضیم » به معنای « ظلم » می باشد ، « اُباهِ ضیم » یعنی کسانی که به زیر بار ظلم نمی روند .
5- 5 . ابن ابی الحدید ، شرح نهج البلاغه ، ج 3 ، ص 285 .