پژوهه مهدوی صفحه 232

ولی به طوری که بیان شد ، برخی از گروه ها افراد خاصی را انتظار می کشند .

در پایان این مقال به چند نکته اشاره می شود :

1 . زیدیه به عصمت ، نص ، علم لدنی ، تقیه ، رجعت و غیبت معتقد نیستند .

2 . زیدیه هر فرد فاطمی را که شمشیر کشیده به سوی خود دعوت کند و واجد شرایط امامت باشد ، مفترض الطاعه می دانند .

3 . ائمه اهل بیت علیهم السلام را اولیای الهی می دانند ، ولی واجب الاطاعه نمی دانند ، الاّ امیرمؤمنان ، امام حسن و امام حسین علیهم السلام را .

4 . زیدیه هر یک از امامان خود را امام ، مهدی و قائم به معنای لغوی آنها می نامند ، مگر در مورد زید و نفس زکیه .

5 . زیدیه ای که امروزه در یمن هست کلاً جارودی هستند و در میان آنها زیدی غیر جارودی وجود ندارد و آنها در صنعا ، صعده و اطراف آنها پراکنده اند .(1)

6 . از عبداللّه بن حمزه ، یکی از امامان زیدی نقل شده که بعد از جناب زید هیچ امام غیر جارودی نبوده است .(2)

7 . در کتب حدیثی ، تاریخی ، سیره و تراجم مشهور است که یاران زید از او خواستند که از خلفای پیش از امیرمؤمنان علیه السلام بیزاری بجوید ، زید نپذیرفت ، پس بیعت او را شکستند و از او دوری جستند ، زید گفت : مرا رفض ترک کردند ، پس از آن روز شیعیان رافضی نامیده شدند .(3)

مقدسی این نامگذاری را به دوران خلافت امیرمؤمنان علیه السلام نسبت می دهد ،(4) بغدادی پیروان عبداللّه بن سبا را « رافضی » می نامد ،(5) آنگاه می گوید : رافضی ها بعد از زمان علی علیه السلام به چهار گروه منقسم شدند : زیدی ، امامی ، کیسانی و غُلات ،(6)

1- 1 . نشوان حمیری ، الحور العین ، ص 207 .
2- 2 . ابوالقاسم صلاح قاسمی ، الرساله الموضحه للحق ، به نقل دکتر فؤاد ، الفرق الاسلامیه ، ج 2 ، ص 294 .
3- 3 . بلاذری ، انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 436 ؛ ابن اثیر ، الکامل فی التاریخ ، ج 5 ، ص 243 ؛ ابن حجر ، الصواعق المحرقه ، ص 168 .
4- 4 . مقدسی ، احسن التقاسیم ، ص 38 .
5- 5 . بغدادی ، الفرق بین الفرق ، ص 21 .
6- 6 . همان .