پژوهه مهدوی صفحه 258

قسمت عمده اصول اربعمائه به دست ابن ادریس و سید ابن طاووس رسیده ، آنها در تألیف مستطرفات و کشف المحجه از آنها بهره برده اند ، ولی بعدها بیشتر آنها از بین رفته است .

حجت تاریخ ، علامه تهرانی گزارش 117 اصل از اصول چهارصد گانه را با معرفی پدید آورندگان آنها آورده است .(1)

بقایای اصول اربعمائه

جای بسی خوشوقتی است که تعداد 16 اصل از اصول چهارصد گانه در طول قرون و اعصار ، از حوادث خانمان سوز جان سالم به در برده تا زمان ما بدون هیچ کم و کاستی باقی مانده است .

غالب این اصول شانزده گانه از روی نسخه ای استنساخ شده که توسط منصور بن حسن بن حسین آبی ، به سال 374 ق . از روی دستنویس محمد بن الحسن قمی استنساخ شده ، که او نیز از ابومحمد هارون بن موسی تلعکبری روایت نموده است .(2)

این اصول شانزده گانه توسط علامه حاج شیخ حسن مصطفوی در 171 صفحه در تهران چاپ و منتشر شده است .

نسخه این کتاب در اختیار علامه مجلسی بوده و مورد استفاده او در تألیف بحارالانوار بوده است .(3)

1- 1 . تهرانی ، الذریعه ، ج 2 ، ص 135 _ 167 .
2- 2 . تهرانی ، همان ، ص 163 ؛ الاصول السته عشر ، ص 13 ، 19 ، 41 ، 58 ، 97 ، 132 ، 169 .
3- 3 . مجلسی ، بحارالانوار ، ج 1 ، ص 43 .