پژوهه مهدوی صفحه 56

مهدی ، یعنی : کسی که خدا او را به حق هدایت نموده ، این واژه به عنوان نام آن قدر به کار رفته که همانند عَلَم به غَلَبَه شده است .

آن مهدی که پیامبر نوید آمدنش را در آخر الزمان داده ، به همین عنوان : « مهدی » نامیده شده است .

طریحی در این رابطه می نویسد :

اَلْمَهْدی اِسْمٌ لِلْقَائِمِ مِنْ آلِ مُحَمَّد علیهم السلام ، الَّذِی بَشَّرَ بِمَجِیئِهِ فی آخِرِ الزَّمَانِ ... وَ هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْعَسْکَری ( عج ) ؛(1)

مهدی نام قائم آل محمد علیهم السلام است ، که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به آمدنش در آخر الزمان بشارت داده ... او محمد بن الحسن العسکری علیه السلام می باشد .

دستور زبان عربی و قوانین نحوی ایجاب می کند که « مَهْدی » اسم مفعول از واژه « هَدی » به معنای هدایت یافته باشد .

در این صورت آن در اصل « مَهْدویٌ » بر وزن « مَنْصُورٌ » بوده ، با توجه به سنگینی خروج از واو ساکنه به سوی یاء ، واو تبدیل به یاء ، و در یاء ادغام شده ، و ضمه دال به جهت رعایت یاء تبدیل به کسره ، و در نتیجه « مَهْدیٌ » شده ، چنانکه در همه جا این شیوه رایج است ، پس « مَهْدی » اسم مفعول است ، همانند ، مَرْمی ، مَقْضی ، مَنْفی ، مَشْوی ، مَأْتِی ، مَنْسی و امثال آنها .

ولی در اینجا یاقوت حموی سه احتمال دیگر نیز داده است :

1 . مَهْدی ، به معنای کسی که خود به خود هدایت یافته ، بدون اینکه دیگری او را هدایت نموده باشد .