مهدی باوری در کودکان صفحه 141

فرمودند:

«خوشا بر احوال کسی که قائم اهل بیت مرا درک کند در حالی که قبل از قیامش اقتدا کننده ی به اوست، و امامت او و ائمّه هدایت پیش از او را پذیرفته باشد (معتقد باشد) و از دشمنانش بیزار بوده و به خدای تعالی پناه برد، آنان رفیقان من و گرامی ترین امّت من هستند.» (1)

دو. بیان تربیت پژوهان اسلامی

تربیت ابتدایی انسان به طور طبیعی با روش الگویی شکل می گیرد و این روش، اوّلین و مهم ترین روش شناخت محیط اطراف و سازگاری موفّق از طریق انجام عمل مطابق با آن است. (2) در دین اسلام به این روش، توجّهی ویژه شده تا جایی که پایه ی روش تربیتی آن بیش از هر چیز، بر روش الگویی بنا نهاده شده است، زیرا عملی ترین و پیروزمندانه ترین وسیله ی تربیت، تربیت کردن با نمونه ی عملی و سرمشق زنده است. (3) همچنین یکی از بهترین، کوتاه ترین (4) و سریع ترین (5) روش های تربیتی به شمار می آید. اسلام همواره اصرار و سعی داشته که تأثیرپذیری طبیعی انسان را از طریق معرّفی الگوهای شایسته در مسیر صحیح جهت دهی و هدایت نماید. همچنین مؤمنین را ترغیب و تشویق به تقلید، تبعیّت و همانندسازی با الگوهای مطلوب کرده است. (6)

اهمیّت توجّه به الگوها، در عبارات تربیتی نقل شده از دانشمندان مسلمانی همچون ابن سینا، مولوی و ملامحسن فیض کاشانی به چشم می خورد. (7) بعضی پژوهشگران عرصه ی

1- «طُوبَی لِمَنْ أَدْرَکَ قَائِمَ أَهْلِ بَیْتِی وَ هُوَ مُقْتَدٍ بِهِ قَبْلَ قِیَامِهِ یَأْتَمُّ بِهِ وَ بِأَئِمَّهِ الْهُدَی مِنْ قَبْلِهِ وَ یَبْرَأُ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ عَدُوِّهِمْ أُولَئِکَ رُفَقَائِی وَ أَکْرَمُ أُمَّتِی عَلَیَّ»؛( ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، ج1، ص287. جهت مشاهده موارد دیگر ر.ک. همان، ص286 و طوسی، محمد بن الحسن، الغیبه، ص456).
2- داوودی، محمّد، خانه بهشتی، صص 57و58.
3- قطب، محمّد، روش تربیتی اسلام، صص 251و252.
4- محمّدقاسمی، حمید، روش های تربیتی در داستان های قرآن، ص20.
5- محمدی مهر، علی اکبر، روش های پیشگیری و درمان لجاجت در منابع اسلامی، ص32.
6- ر.ک: مصباح، محمّدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، ص227؛ صانعی، مهدی، پژوهشی در تعلیم و تربیت، صص 189-200؛ امینی، ابراهیم، اسلام و تعلیم و تربیت، ج1، صص 133-145؛ بستانی، محمود، اسلام و روان شناسی(الاسلام و علم النّفس)، صص 39-55.
7- ر.ک: آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن، ج2و5.