مهدی باوری در کودکان صفحه 143

نگرش ها و یا رفتارهای شخص دیگری که او را مشاهده نموده به کار گرفته می شود. (1) بحث از الگو مستلزم یادگیری مشاهده ای، تقلید و الگوبرداری است که افزون بر ایفای نقش در شکل گیری شخصیّت و رشد و پرورش رفتارهای انسان، (2) برای درمان بسیاری از مشکلات روانی و اختلالات رفتاری از جمله انزوای اجتماعی در میان بزرگسالان و کودکان، رفتارهای وسواسی اجباری، بی جرأتی، رفتار ضدّ اجتماعی، پرخاشگری فیزیکی، اوتیسم خردسالی، و انواع ترس و اضطراب ها کاربرد دارد. (3)

چهار. جامعه شناسی

در علم جامعه شناسی، الگو (4) به معنای مدل، گونه، هنجار و شیوه زندگی ناشی از فرهنگ ، فرآیندی است که در آن رفتار یک فرد یا گروه و یا موجودیّت یک مدل یا پدیده، به منزله (راهنما، سرمشق و ) محرّکی برای افکار، نگرش ها و یا رفتارهای مشخّص فرد یا نمونه دیگری که آن را مشاهده نموده، به کار گرفته می شود تا اعمال خود را با آن ها تطبیق دهد. الگوی رفتاری مشترک، نقش اساسی در داشتن افرادی هماهنگ با یکدیگر و جامعه، برقراری نظم اجتماعی و سازگاری اجتماعی دارد. برای الگو، اقسامی همچون شخصی و عمومی، مفهومی و رفتاری و همچنین مراحلی مانند مشاهده، اکتساب و پذیرش مطرح شده است. (5)

از آنجا که در جامعه شناسی، پدیده اجتماعی الگو تنها از حیث وجود در جامعه و منشأ آثار اجتماعی بودن موضوع مطالعه قرار می گیرد بدون لحاظ درست یا غلط بودن و اخلاقی یا غیر اخلاقی بودن، می توان پس از جهت دهی آن به سوی فرهنگ مهدویّت، از انواع و نکات اجرایی آن برای نهادینه سازی آموزه های مهدوی در جوامع کوچک کودکانه مثل

1- آلن، مارت.جی، روان شناسی تقلید، ترجمه سیامک مهجور، ص175.
2- سانتراک، جان دبلیو، زمینه روانشناسی، ترجمه مهرداد فیروزبخت، ص225.
3- کرامر، جفری و دیگران، روان شناسی بالینی، ترجمه مهدی گنجی، صص 324-325.
4- Pattern
5- اقتباس از نیک گهر، عبدالحسین، مبانی جامعه شناسی، ص159 و صلاحی محمود و دیگران، طرح تحقیقاتی شهر اسوه، صص50-75 و خبّازی، مجید، اصلاح الگوی مصرف و کارکردهای رسانه ملّی، نشریّه رواق هنر و اندیشه، تیرماه 1388، شماره 36، صص 12-38.