مهدی باوری در کودکان صفحه 158

ویژگی هایی که برای جنبه الگویی مناسب بیان شد، (1) می توان در جهاتی بیشتر از جنبه الگویی مدّ نظر، از آنان الگوبرداری کرد. بدین صورت که کودک در کنار توجّه به جنبه الگویی، با صفات دیگرِ آن ها نیز آشنا شده و الگوبرداری نماید. مصداق اتمّ این نوع الگو، معصومین علیهم السلام هستند.

امّا غالب الگوهای مهدوی، جامع همه خصوصیّات ذکر شده(در معناشناسی الگوی مهدوی) نبوده و از همه نظر نمونه و کامل نیستند. حتّی ممکن است برخی از آنان عیوب اخلاقی و رفتاری خاصّی داشته باشند که قبل یا هنگام الگونمایی آشکار نگردد. چنین الگوهایی، در همه جهات الگو نبوده بلکه در یک یا چند بُعد، جنبه ی الگویی دارند. به همین خاطر باید حدّاکثر در همان جنبه ای که نمونه است، به عنوان الگو معرّفی و الگوبرداری شود. در غیر این صورت، ممکن است کودک دچار مغالطه الگویی شود که توضیح آن در بحث آسیب شناسی خواهد آمد. (2)

الگودهی دینی، از حسّاسیّت ویژه ای برخوردار است تا جایی که حتّی برخی معتقدند اسوه های دینی و اخلاقی لازم است در تمام ابعاد زندگی مادّی و معنوی، صاحب فضایل و کمالات و برتری قابل توجّه باشند تا شأنیّت پیروی و تقلید و مورد توجّه بودن را داشته باشند. (3) بنابراین در بخش الگوهای غیرجامع، بهتر است الگویی معرّفی گردد که نسبتاً کامل بوده و افزون بر جنبه الگویی، دیگر خصوصیّات فکری، روانی و رفتاری او نیز آسیب زا نباشد.

ب) تشخیص مصداق

این نوع آگاهی، در جایی لازم است که الگویی برای کودک توصیف لفظی شود و او برای الگوبرداری باید بر اساس تصوّری که از آن پیدا کرده، عمل نماید و یک مصداق خارجی در رفتارش برای آن ایجاد کند و یا اینکه مصداق عملی آن را در بین اطرافیان

1- ر.ک: همین فصل، گفتار یکم، توضیحات ذیل عنوان «الگوی مهدوی»، ص148-149 و همچنین ر.ک. گفتار پنجم، معیارهای ذیل اصل شماره 5، صص165-168.
2- ر.ک: همین فصل، گفتار نهم، مغالطه الگویی، صص200-202.
3- ر.ک: صانعی، مهدی، پژوهشی در تعلیم و تربیت اسلامی، صص 189-202 و بستانی، محمود، اسلام و روان شناسی(اسلام و علم النّفس)، صص 39-54.