مهدی باوری در کودکان صفحه 194

آثار تعارض و ناهماهنگی

الف) تردید

اوّلین اثری که پیش می آید، تردید در صحّت سخن و درستیِ رفتار اوست. اگر همه ی الگوها به یک اندازه نزد کودک محبوبیّت و مقبولیّت داشته باشند پس از تردید، دچار حیرت و سرگردانی می شود. (1) چون او به خاطر جهل نسبت به معیارهای عمل، قدرت تشخیص واقعی صحّت یک رفتار را ندارد.

ب) قضاوت نابجای کودکانه

دوّمین اثری که نمایان می شود، قضاوت های کودکانه است. کودک به طور ناخواسته در معرض داوری و قضاوت های کودکانه قرار می گیرد و یکی از دو طرف متضاد و متناقض را انتخاب می کند. البتّه چون داوری او واقعی و صحیح نیست، گفته اند: «کودک، داور نیست که بخواهد عمل کردهای الگوهای بزرگسال همچون پدر، مادر و معلّم را داوری کند. بنابراین، هرگز نباید چنین موقعیّت تناقض آمیزی برای او ایجاد شود». (2) انتخاب رفتار یکی از الگوها با پشتوانه های فکری کودکانه نیز، آسیب های خاصّ خود را دارد.

ج) کاهش محبوبیّت الگو

سوّمین اثرِ ناهماهنگی رفتار الگو، کاهش محبوبیّت الگو نزد کودک الگوپذیر و تهدید بهداشت روانی اوست. بهداشت روانی، یکی از اساسی ترین نیازهای روانی کودکان است و یکی از مواردی که تأمین کننده آن می باشد تعادل عاطفی، اطمینان و امنیّت خاطر است. ناهماهنگی و ناهمانندی رفتاری الگو، موجب بی ثباتی عاطفی، دوگانگی احساس و تعارض های روانی می شود. (3)

1- داوودی، محمّد، خانه بهشتی، ص65.
2- افروز، غلام علی، مباحثی در روان شناسی و تربیت کودکان و نوجوانان، صص 61-68.
3- مهدی زاده، حسین، الگوشناسی، ص62.