مهدی باوری در کودکان صفحه 195

د) بی اعتمادی یا کاهش اعتماد

چهارمین اثر ناهماهنگی، بی اعتماد ی یا کم اعتمادی یا کودک نسبت به الگو و صحّت رفتار اوست. چون تعارض های رفتاری، حساسیّت او نسبت به رفتارهای الگو را تضعیف و در نهایت نابود می کند و موجب بی توجّهی و بی تفاوتی او نسبت به رفتار الگو می شود و در نتیجه سبب می گردد از آن الگوگیری نکند. (1) این بی اعتمادی، بیشتر در موارد تعارض رفتار و گفتار الگو نمایان می شود. بنابراین، دوگانگی الگوها، باعث بی اعتمادی الگوپذیر نسبت به همه ی ارزش ها می گردد، به طوری که هرجا مصلحت خویش بیابد، از همان پیروی می کند. (2)

ه ) پروش روحیّه نفاق، خودخواهی و ریا

پنجمین اثر ناهماهنگی، پرورش روحیّه ی برخی صفات بدِ اخلاقی همچون نفاق، دورویی، خودخواهی (3) و ریا (4) است. وقتی کودک می بیند که یک الگو، پیرامون رفتارهای مورد رضایت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف سخن می گوید، ولی رفتارش به گونه ای دیگر است، ناخودآگاه یاد می گیرد که می توان چیزی گفت و به آن عمل نکرد.

به طور کلّی امور یادشده (تردید، حیرت، داوری کودکانه، کاهش محبوبیّت، دوگانگی احساس و تعارض های روانی، بی اعتمادی، بی تفاوتی، نفاق و خودخواهی) باعث وقفه در الگوگیری می گردد. شایسته است که در هنگام تعارض بین رفتار الگوها، رفتار صحیح را معرّفی نماییم. لازم به ذکر است که گاهی از منظر مشاهدات کودکانه، تعارض رفتاری الگو وجود دارد در حالی که واقعاً منافاتی بین آن ها نیست، بلکه گاهی به خاطر اختلاف در موقعیّت است. در این صورت باید با زبان قابل فهم برای کودکان، شرایط و موقعیّت های مختلف رفتار الگو را توضیح داد تا به علّت هر کدام در شرایط خاصّ خود پی ببرند. در برخی موارد اختلاف رفتاری، جزئی و مربوط به اختلاف سلیقه است که باید

1- داوودی، محمّد، خانه بهشتی، ص65.
2- قائمی مقدّم، محمّدرضا، «روش الگویی در تربیت اسلامی»، مجله معرفت، شهریور 1382، ش69، ص34.
3- همان.
4- داوودی، محمّد، خانه بهشتی، ص65.