مهدی باوری در کودکان صفحه 50

ارزشمندی یا عدم ارزشمندی در فرد به وجود می آید. (1) ویژگی های روحی -روانی، گرایش ها و امیالی در

کودک وجود دارد که حاکی از نیازهای اوست. در این جا برخی از آن ها ذکر می گردد. (2)

1. محبّت خواهی

نیاز به محبّت، یکی از نیازهای اساسی کودکان به شمار می آید. در اسلام به این موضوع بسیار توجّه شده تا آنجا که امام صادق علیه السلام فرمودند:

«خداوند بنده اش را به واسطه ی شدّت محبّتی که به فرزند خود دارد، رحم می کند». (3)

پژوهش ها نشان داده اند، کودکانی که با والدینشان ارتباط عاطفی و محبّت آمیز ندارند، در طول زندگی عاطفی خود بیشتر به اضطراب دچار می شوند و از نداشتن اعتماد به نفس رنج خواهند برد. کودکان، به سرعت علاقه مند و دلبسته کسی می شوند که با آن ها مهربان باشد و محبّت کند. البتّه روش های ابراز محبّت به کودک، بسته به سنّ او متفاوت است. مثلاً در مورد کودکان پیش دبستانی، تشویق، حمایت و آزادگذاشتن نسبت به انجام استقلالی کارها، نوعی مهرورزی به آنان محسوب می شود، زیرا آن ها در بیشتر مهارت های شخصی خود به سرعت مستقل می شوند و بدان علاقه مندند. همچنین، نیکو صدا زدنِ، نوازش و در آغوش گرفتن کودک، نوعی پاسخ به نیاز عاطفی و محبّت خواهی او به شمار می آید.

2. احترام خواهی

اگر به سفارش رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مبنی بر اکرام فرزندان (4) عمل شود می توان انتظار داشت که آن ها هم برای بزرگ سالان احترام قائل شوند. بی احترامی به کودک مانند سرزنش ،

1- منصور، محمود، روان شناسی ژنتیک، صص 192-193.
2- توضیح چهار ویژگی نخست برگرفته از همّتی، مجید، چند ایست تا بیست (خودمهارگری کودکان)، صص 34و42-46و73.
3- «إنَّ اللهَ لَیَرحَمُ العَبدَ لِشِدَّهِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ»؛( صدوق، محمّد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج3، ص482، ح4695).
4- «أکرِمُوا أولادَکُم و أحسِنُوا آدَابَهُم یُغفَرلَکُم؛ فرزندانتان را اکرام کنید...»؛ (حرّعاملی، محمّد بن الحسن، وسائل الشّیعه، ج21، ص476، ح27629).