مهدی باوری در کودکان صفحه 83

عمل، یافتن مهارت، جلوگیری از فراموشی (1) و همچنین ایجاد و تقویت رفتاری ثابت و عادتی استوار در کودک و نوجوان. (2) به بیان دیگر، باعث تثبیت در افکار، حالات و اعمال

می شود. حتّی ایمان انسان نیز نوعی تثبیت در سایه ی عمل است؛ همچنان که در این حدیث نیز بدان اشاره شده؛ «لایَثبُتُ الایمَانُ إلا بِالعَمَلِ؛ ایمان جز با عمل تثبیت نمی شود». (3) افزایش تکرار عمل، زمینه ی تثبیت آن را بیشتر خواهد نمود.

در نظام تربیتی اسلام، شیوه ها و دستورات فراوانی دیده می شود که حاکی از تلفیق تلقین قولی و فعلی است و تأثیری مضاعف دارد. مانند نماز که نمازگزار در آن، سخنان معیّنی را بر زبان می راند و حرکات معیّنی را انجام می دهد که هر یک با حالات ویژه ای تناسب دارد و آن را در باطن می انگیزد. (4) با توجّه به وسعت معنایی تلقین، می توان مواردی از قبیل فضاسازی و شرایط محیطی مانند نحوه ی چینش، نوع و کیفیّت رنگ و صدا را تلقین محیطی نامید. برای تلقین محیطی می توان از راه کارهای زیر استفاده کرد.

1)نمایشگاه زیبایی های ظهور برای کودکان.

2)نصب عکس های نمادینی که نشان گر رابطه محبّت آمیز بین امام مهدی علیه السلام و کودک باشد.

3)پخش صداها و نواهای مهدوی کودکانه در فضای بازی و کلاس.

4)پخش فیلم یا نمایش کودکی که مشغول خودتلقینی مهدوی است.

سه. تلقین مثبت و منفی

دو معنا برای مثبت یا منفی بودن تلقین بیان شده است.

برخی، این دو نوع را در فضای بیان عبارات تلقینی مطرح کرده اند و معتقدند برای حفظ قدرت و آثار مثبت تلقین، باید از کلماتی نظیر«نه، نمی خواهم، نمی توانم و

1- شعبانی، حسن، مهارت های آموزشی و پرورشی (روش ها و فنون تدریس)، ص23.
2- همّتی، مجید، چند ایست تا بیست (خودمهارگری کودکان)، ص27.
3- کلینی، محمّدبن یعقوب، کافی، ج2، ص38.
4- باقری، خسرو، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، ص70.