- مقدمه 1
- اشاره 3
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 3. دشمن شناسی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 2. آسیب شناسی 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- علم امام 12
- عصمت امام 12
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- سوالات پژوهشی 18
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- پرسش های درس 18
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- چگونگی ولادت 21
- نام، کنیه و القاب 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- سوالات پژوهشی 26
- پرسش های درس 26
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 27
- اشاره 28
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- معجزات و کرامات 30
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- پرسش های درس 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- سوالات پژوهشی 36
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- اشاره 37
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- الف. قرآن 38
- ب. روایات 40
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- سوالات پژوهشی 44
- پرسش های درس 44
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- اشاره 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- سوالات پژوهشی 49
- پرسش های درس 49
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- اشاره 50
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- غیبت 51
- مفهوم غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- تأدیب مردم 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- اشاره 56
- انواع غیبت 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- سوالات پژوهشی 63
- پرسش های درس 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- اشاره 64
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- امام محور هستی 65
- اشاره 65
- فوائد امام غایب 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- سوالات پژوهشی 77
- پرسش های درس 77
- اشاره 78
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- سوالات پژوهشی 88
- پرسش های درس 88
- اشاره 89
- درس نهم: انتظار 89
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- انتظار سبز 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- اشاره 95
- وظایف منتظران 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- سوالات پژوهشی 107
- پرسش های درس 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ب: رهبری 114
- ج. یاران 114
- اشاره 114
- 2. عبادت و صلابت 116
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 5. صبر و بردباری 117
- 7. زهد و پارسایی 118
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- سوالات پژوهشی 125
- پرسش های درس 125
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- اشاره 126
- ظهور 127
- زمان ظهور 127
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- زمینه سازی 128
- اشاره 128
- تداوم امید 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اشاره 133
- اهداف حکومت 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- سوالات پژوهشی 138
- پرسش های درس 138
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- اشاره 140
- برنامه های حکومت 140
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- اشاره 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 3. نهضت علمی 143
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- اشاره 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- 3. عمران و آبادانی 147
- ج. برنامه اجتماعی 147
- اشاره 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- سوالات پژوهشی 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- پرسش های درس 152
- اشاره 153
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- 1. عدالت فراگیر 154
- اشاره 154
- دستاوردهای حکومت 154
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- ویژگی های حکومت 165
- اشاره 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- سوالات پژوهشی 178
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- درس چهاردهم: رجعت 179
- اشاره 179
- مفهوم رجعت 180
- رجعت 180
- فلسفه رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- سوالات پژوهشی 188
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- پرسش های درس 188
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- اشاره 189
- برداشت های غلط 190
- آسیب شناسی مهدویت 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- طرح مباحث غیرضروری 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- پرسش های درس 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
امور مردم در دو بخش دین و دنیاست نه آنگونه که اهل سنّت معتقدند که تنها وظیفه خلیفه، حکومت داری و اداره دنیای مردم باشد.
نیاز به امام
پس از روشن شدن دیدگاهها، بجاست به این سؤال پاسخ دهیم که با وجود قرآن و سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم چه نیازی به امام و رهبر دینی آنگونه که شیعه معتقد است وجود دارد؟
برای ضرورت وجود امام، دلیل های فراوانی بیان شده است ولی ما تنها به یک بیان ساده، اکتفا می کنیم:
همان دلیلی که نیاز به پیامبر را بیان می کند، بیانگر نیاز مردم به «امام» نیز است. زیرا از سویی، اسلام آخرین دین و حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم آخرین پیامبر خداست، بنابراین، اسلام باید پاسخگوی تمام نیازهای بشر تا قیامت باشد. از سوی دیگر، قرآن کریم، اصول و کلیات احکام و معارف الهی را بیان کرده است و تبیین و توضیح آن به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم واگذار شده است. (1) ولی روشن است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به عنوان رهبر مسلمین، مطابق نیازها و ظرفیت جامعه اسلامی زمان خود به بیان آیات الهی پرداخته است و لازم است برای او جانشینان لایقی باشد که همچون او متصل به دریای بیکران علم خدا باشند تا آنچه را پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، تبیین نفرموده است، بیان کنند و نیازهای جامعه مسلمین را در هر زمان، پاسخ گویند.
در روایتی که شیعه و سنّی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرده اند آمده است:
«اِنّی تارِکٌ فیکُمُ الثَّقَلَینِ کِتابَ اللّهِ وَ عِتْرَتی؛ ما اِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِما لَنْ تَضِلّوُا بَعْدی اَبَداً... (2)
به راستی که من دو چیز گرانبها در میان شما باقی می گذارم: قرآن و اهل بیتم، تا وقتی به این دو چنگ بزنید هرگز پس از من گمراه نخواهید شد.»
طبق این حدیث، هیچ زمانی خالی از حضور عترت پیامبر در کنار قرآن نخواهد بود.
همچنین امامان علیهم السلام، نگهبان میراث به جا مانده از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و نیز مبین و مفسّر حقیقی قرآن کریم هستند تا دین خدا دستخوش تحریفِ غرض ورزان و دشمنان قرار نگیرد و این
1- . قرآن کریم خطاب به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرموده است: «ما ذِکر ]قرآن[ را بر تو فرستادیم تا آنچه را بر مردم نازل شده است برای ایشان بیان کنی»؛ سوره نحل، آیه 44.
2- . بحارالانوار، ج 2، ص 100.