- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- اشاره 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 3. دشمن شناسی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- 2. آسیب شناسی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- عصمت امام 12
- علم امام 12
- نصب امام از سوی خدا 14
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- سوالات پژوهشی 18
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- پرسش های درس 18
- اشاره 19
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- نام، کنیه و القاب 21
- چگونگی ولادت 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- اشاره 27
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- اشاره 28
- معجزات و کرامات 30
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- پرسش های درس 36
- سوالات پژوهشی 36
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- اشاره 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- پرسش های درس 44
- سوالات پژوهشی 44
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- اشاره 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- سوالات پژوهشی 49
- پرسش های درس 49
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- اشاره 50
- غیبت 51
- مفهوم غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- تأدیب مردم 54
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- حفظ جان امام 55
- آزمایش مردم 55
- انواع غیبت 56
- اشاره 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- سوالات پژوهشی 63
- پرسش های درس 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- اشاره 64
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- امام محور هستی 65
- فوائد امام غایب 65
- اشاره 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- سوالات پژوهشی 77
- پرسش های درس 77
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- اشاره 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- سوالات پژوهشی 88
- درس نهم: انتظار 89
- اشاره 89
- انتظار سبز 90
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- وظایف منتظران 95
- اشاره 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- سوالات پژوهشی 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- پرسش های درس 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ب: رهبری 114
- ج. یاران 114
- اشاره 114
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 2. عبادت و صلابت 116
- 5. صبر و بردباری 117
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ج. خروج یمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- سوالات پژوهشی 125
- پرسش های درس 125
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- اشاره 126
- ظهور 127
- زمان ظهور 127
- زمینه سازی 128
- اشاره 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- تداوم امید 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- اهداف حکومت 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اشاره 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- پرسش های درس 138
- سوالات پژوهشی 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- اشاره 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- 3. نهضت علمی 143
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- اشاره 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- ج. برنامه اجتماعی 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- اشاره 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 3. اجرای حدود الهی 149
- 4. عدالت قضایی 149
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- سوالات پژوهشی 152
- پرسش های درس 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- 1. عدالت فراگیر 154
- اشاره 154
- دستاوردهای حکومت 154
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- ویژگی های حکومت 165
- اشاره 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- سوالات پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- درس چهاردهم: رجعت 179
- اشاره 179
- مفهوم رجعت 180
- فلسفه رجعت 180
- رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- پرسش های درس 188
- سوالات پژوهشی 188
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- اشاره 189
- آسیب شناسی مهدویت 190
- برداشت های غلط 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- طرح مباحث غیرضروری 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- پرسش های درس 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
و بعضی دیگر گفته اند مدت حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 7 سال است ولی هر سال از سالهای حکومت حضرت به اندازه 10 سال از سالهای ماست که این مطلب نیز در بعضی روایات آمده است:
راوی از امام صادق علیه السلام درباره مدت حکومت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف سؤال می کند و امام می فرماید:
«(حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف) هفت سال حکومت می کند که برابر 70 سال از سالهای روزگار شماست.» (1)
مرحوم مجلسی; می فرماید:
«روایاتی که درباره مدت حکومت امام علیه السلام رسیده است باید به احتمال های زیر توجیه کرد: برخی روایات به تمام مدت حکومت اشاره دارد و برخی بر مدت ثبات و استقرار و حکومت. بعضی مطابق سال ها و روزهایی است که ما با آن آشناییم و بعضی مطابق سال ها و ماههای روزگار حضرت است که طولانی می باشد و خداوند به حقیقت مطلب آگاه است.» (2)
سیره حکومتی امام
هر حاکمی در حکومت و بخش های مختلف مدیریت خود شیوه ای مخصوص دارد که این خود از مشخصه های حکومت اوست. امام موعود و مهدی منتظر علیه السلام نیز وقتی حکومت جهان را به دست گیرد در تدبیر نظام جهانی خود روش و متد خاصّی دارد. گرچه در ضمن مباحث گذشته به گوشه هایی از شیوه عملکرد آن حضرت اشاره شد ولی به جهت اهمیت موضوع مناسب است در این مجال به گونه مستقلّ به آن بپردازیم و در زلال سخنان پیامبر اکرم و امامان معصوم علیهم السلام شیوه حکومتی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را بهتر و بیشتر بشناسیم.
آنچه در ابتدا باید بر آن تأکید شود این است که روایات، یک تصویر کلّی از سیره آن بزرگوار به دست داده است و آن عبارتست از اینکه سیره امام مهدی همان سیره و روش پیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است و آنگونه که پیامبر در زمان خود با جاهلیت بشری در
1- . الغیبه طوسی، فصل 8، ح 497، ص 474.
2- . بحارالانوار، ج 52، ص 280.