- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- اشاره 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 2. آسیب شناسی 8
- 3. دشمن شناسی 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- علم امام 12
- عصمت امام 12
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- سوالات پژوهشی 18
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- پرسش های درس 18
- اشاره 19
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- نام، کنیه و القاب 21
- چگونگی ولادت 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- سوالات پژوهشی 26
- پرسش های درس 26
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 27
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- اشاره 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- معجزات و کرامات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- پرسش های درس 36
- سوالات پژوهشی 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- اشاره 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- سوالات پژوهشی 44
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- پرسش های درس 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- سوالات پژوهشی 49
- پرسش های درس 49
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- اشاره 50
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- مفهوم غیبت 51
- غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- تأدیب مردم 54
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- انواع غیبت 56
- اشاره 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- سوالات پژوهشی 63
- پرسش های درس 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- اشاره 64
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- امام محور هستی 65
- فوائد امام غایب 65
- اشاره 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- پرسش های درس 77
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- سوالات پژوهشی 77
- اشاره 78
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- سوالات پژوهشی 88
- درس نهم: انتظار 89
- اشاره 89
- انتظار سبز 90
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- وظایف منتظران 95
- اشاره 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- سوالات پژوهشی 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- پرسش های درس 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ج. یاران 114
- ب: رهبری 114
- اشاره 114
- 2. عبادت و صلابت 116
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 5. صبر و بردباری 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- پرسش های درس 125
- سوالات پژوهشی 125
- اشاره 126
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- زمینه سازی 128
- اشاره 128
- تداوم امید 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اشاره 133
- اهداف حکومت 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- سوالات پژوهشی 138
- پرسش های درس 138
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- اشاره 141
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- 3. نهضت علمی 143
- اشاره 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- 3. عمران و آبادانی 147
- ج. برنامه اجتماعی 147
- اشاره 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- سوالات پژوهشی 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- پرسش های درس 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- دستاوردهای حکومت 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- اشاره 154
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- اشاره 165
- ویژگی های حکومت 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- پرسش های درس 178
- سوالات پژوهشی 178
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- فلسفه رجعت 180
- رجعت 180
- مفهوم رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- پرسش های درس 188
- سوالات پژوهشی 188
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- اشاره 189
- آسیب شناسی مهدویت 190
- برداشت های غلط 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- طرح مباحث غیرضروری 194
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- پرسش های درس 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
امام باقر و امام صادق علیهما السلام در تفسیر این آیه فرمودند:
«هر قریه ای که خداوند اهل آن را با عذاب هلاک کرده است در رجعت باز نمی گردند. این آیه از بزرگترین دلائل رجعت است زیرا هیچ کس از مسلمانان منکر آن نیست که همه مردم در قیامت بازمی گردند چه کسی که هلاک شده و چه کسی که هلاک نشده است پس سخن خداوند[که فرموده] لایرجعون [= باز نمی گردند] مربوط به رجعت است اما در قیامت [هلاک شدگان به عذاب الهی هم] باز می گردند تا در آتش داخل شوند.» (1)
رجعت در ادعیه و زیارات
قابل ذکر است موضوع رجعت در دعاها و زیاراتی که از امامان معصوم علیهم السلام نقل شده نیز مطرح گردیده است. در زیارت جامعه کبیره که از امام هادی علیه السلام روایت شده می خوانیم.
«معترف بکم، مومن بایابکم، مصدق برجعتکم، منتظر لامرکم (2)؛
(ای امامان و حجت های خدا) من به شما [و امامت شما] اعتراف می کنیم و بازگشت شما را [به این دنیا] باور دارم و رجعت شما را تصدیق می کنم و امر شما را انتظار می کشم.»
در بعضی از زیارت های مخصوص به حضرت مهدی علیه السلام از جمله زیارت آل یاسین نیز این موضوع با صراحت بیان گردیده است.
ویژگی های رجعت
از میان روایات فراوان می توان این مطالب را درباره رجعت بیان کرد.
1. رجعت از روزهای بزرگ و مهم عالم است که از آن در قرآن به «ایام الله» [= روزهای خدا] یاد شده است.
امام صادق علیه السلام فرمود:
«ایام الله سه روز است: روز قیام قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف، روز رجعت و روز قیامت. (3)»
1- . بحار الانوار، ج53 ، ص52، ح29.
2- . مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره.
3- . بحارالانوار، ج53، ص 63، ح53.