- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- اشاره 4
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- پنج. بعد فرهنگی 8
- 2. آسیب شناسی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 3. دشمن شناسی 8
- اشاره 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- عصمت امام 12
- علم امام 12
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- سوالات پژوهشی 18
- پرسش های درس 18
- اشاره 19
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 20
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- چگونگی ولادت 21
- نام، کنیه و القاب 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 27
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- اشاره 28
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- معجزات و کرامات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- سوالات پژوهشی 36
- پرسش های درس 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- اشاره 37
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- سوالات پژوهشی 44
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- پرسش های درس 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- پرسش های درس 49
- سوالات پژوهشی 49
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- اشاره 50
- مفهوم غیبت 51
- غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- تأدیب مردم 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- انواع غیبت 56
- اشاره 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- پرسش های درس 63
- سوالات پژوهشی 63
- اشاره 64
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- اشاره 65
- امام محور هستی 65
- فوائد امام غایب 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- پرسش های درس 77
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- سوالات پژوهشی 77
- اشاره 78
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- سوالات پژوهشی 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- پرسش های درس 88
- اشاره 89
- درس نهم: انتظار 89
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- انتظار سبز 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- وظایف منتظران 95
- اشاره 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- سوالات پژوهشی 107
- پرسش های درس 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ج. یاران 114
- ب: رهبری 114
- اشاره 114
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 2. عبادت و صلابت 116
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 5. صبر و بردباری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- سوالات پژوهشی 125
- پرسش های درس 125
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- اشاره 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- زمینه سازی 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- تداوم امید 128
- اشاره 128
- هنگامه قیام 129
- چگونگی قیام 129
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اشاره 133
- اهداف حکومت 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- سوالات پژوهشی 138
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- پرسش های درس 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- اشاره 140
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- 3. نهضت علمی 143
- اشاره 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- ج. برنامه اجتماعی 147
- اشاره 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- پرسش های درس 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- سوالات پژوهشی 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- دستاوردهای حکومت 154
- اشاره 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- اشاره 165
- ویژگی های حکومت 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- سوالات پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- فلسفه رجعت 180
- مفهوم رجعت 180
- رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- سوالات پژوهشی 188
- پرسش های درس 188
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- اشاره 189
- آسیب شناسی مهدویت 190
- برداشت های غلط 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- طرح مباحث غیرضروری 194
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- پرسش های درس 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
عبدالرحمن بن کثیر گوید:
«خدمت امام صادق نشسته بودم که مهرم داخل شد و عرض کرد: قربانت گردم! به من خبر دهید این امری که در انتظارش هستیم کی واقع می شود؟ امام فرمود: ای مهرم! دروغ گفتند وقت گذاران و هلاک شدند شتاب کنندگان و نجات یافتند تسلیم شدگان.» (1)
نهی از عجله و شتاب زدگی در امر ظهور به آن جهت است که به دنبال عجله، روحیه یأس و نومیدی در انسانِ منتظر، پیدا می شود؛ آرامش و صبوری را از دست می دهد و حالت تسلیم او به حالت گله مندی و شکایت تبدیل می گردد و از تأخیر ظهور بی قرار می گردد و این بیماری را به دیگران نیز سرایت می دهد و گاهی به خاطر استعجال ظهور به حالتِ انکار وجود امام، گرفتار می شود.
گفتنی است که منشأ استعجال ظهور آن است که نمی داند ظهور از سنت های الهی است و مانند همه سنت ها باید پس از تحقق همه شرایط و زمینه ها، انجام گیرد و بنابراین برای وقوع آن عجله می کند.
تعیین زمان ظهور
از آسیب های فرهنگ مهدویت آن است که بعضی به دنبال تعیین زمان برای ظهور هستند. در حالی که زمان ظهور بر مردم مخفی است و در روایات پیشوایان دینی از تعیین وقت برای ظهور به شدت نهی شده است و وقت گذاران دروغگو شمرده شده اند.
از امام باقر علیه السلام سؤال شد، آیا برای ظهور وقت (معینی) است؟ حضرت فرمود:
«آنها که برای ظهور تعیین وقت می کنند دروغ می گویند. و دو بار این جمله را تکرار کرد.» (2)
با این حال بعضی آگاهانه یا ناآگاهانه برای ظهور تعیین وقت می کنند که کمترین اثر آن احساس یأس و ناامیدی برای کسانی است که این وعده های دروغین را باور کرده اند ولی خلاف آن را مشاهده کرده اند.
بنابراین منتظرانِ واقعی باید خود را از دام شیادان و نیز نادانان حفظ کنند و درباره زمان ظهور، تنها منتظر اراده پروردگار باشند.
1- . کافی، ج 2، ص 191.
2- . الغیبه طوسی، ح 411، ص 426.