- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- یک. بعد اعتقادی 4
- اشاره 4
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 2. آسیب شناسی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 3. دشمن شناسی 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- عصمت امام 12
- علم امام 12
- نصب امام از سوی خدا 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- سوالات پژوهشی 18
- پرسش های درس 18
- اشاره 19
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 20
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- نام، کنیه و القاب 21
- چگونگی ولادت 21
- شمایل و خصوصیات 24
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- اشاره 27
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 28
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- معجزات و کرامات 30
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- پرسش های درس 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- سوالات پژوهشی 36
- اشاره 37
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- الف. قرآن 38
- ب. روایات 40
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- پرسش های درس 44
- سوالات پژوهشی 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- پرسش های درس 49
- سوالات پژوهشی 49
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- اشاره 50
- غیبت 51
- مفهوم غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- تأدیب مردم 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- اشاره 56
- انواع غیبت 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- پرسش های درس 63
- سوالات پژوهشی 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- اشاره 64
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- امام محور هستی 65
- فوائد امام غایب 65
- اشاره 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- سوالات پژوهشی 77
- پرسش های درس 77
- اشاره 78
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- سوالات پژوهشی 88
- درس نهم: انتظار 89
- اشاره 89
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- انتظار سبز 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- اشاره 95
- شناخت امام 95
- وظایف منتظران 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- سوالات پژوهشی 107
- پرسش های درس 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- اشاره 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ب: رهبری 114
- ج. یاران 114
- اشاره 114
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 2. عبادت و صلابت 116
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 5. صبر و بردباری 117
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- اشاره 120
- علائم ظهور 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- سوالات پژوهشی 125
- پرسش های درس 125
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- اشاره 126
- ظهور 127
- زمان ظهور 127
- تداوم امید 128
- زمینه سازی 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- اشاره 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- اهداف حکومت 133
- اشاره 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- پرسش های درس 138
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- سوالات پژوهشی 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- اشاره 141
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- 3. نهضت علمی 143
- اشاره 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- اشاره 147
- ج. برنامه اجتماعی 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- سوالات پژوهشی 152
- پرسش های درس 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- اشاره 154
- دستاوردهای حکومت 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- اشاره 165
- ویژگی های حکومت 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- سوالات پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- درس چهاردهم: رجعت 179
- اشاره 179
- مفهوم رجعت 180
- فلسفه رجعت 180
- رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- پرسش های درس 188
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- سوالات پژوهشی 188
- اشاره 189
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- برداشت های غلط 190
- آسیب شناسی مهدویت 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- طرح مباحث غیرضروری 194
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- پرسش های درس 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
زندگی حضرت و مانند آن نیز از نمونه های بحث های غیر ضروری است که بجاست جای خود را به مباحث کاربردی و تأثیرگذار بدهد. به همین دلیل گفتگو درباره شرایط و زمینه های ظهور نیز بر بحث علائم ظهور مقدم است زیرا آشنایی با شرایط ظهور، مشتاقان امام را به حرکت در راستای تحقق آن شرایط ترغیب می کند.
این نکته نیز مهم است که در طرح مباحث مهدویت، جامع نگری لازم است. مقصود این است که در هنگام گفتگو درباره یک موضوع مجموعه معارف مهدویت مورد مطالعه قرار گیرد. گاهی بعضی افراد با مطالعه برخی از روایات و بدون در نظر گرفتن روایات دیگر، تحلیل های نادرستی از جریان مهدویت بیان می کنند. برای مثال با ملاحظه روایاتی که از جنگ طولانی و خونریزی فراوان خبر داده است، چهره بسیار خشنی از امام غایب ترسیم می کنند و از روایات دیگر که جلوه های محبّت و مهربانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را بیان کرده است و سیره و اخلاق او را همانند خلق و خوی جدّ گرامیش پیامبر مکرّم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم معرفی کرده است، غافل می مانند. بدیهی است که دقّت در هر دو دسته روایات، این حقیقت را بیان می کند که برخورد امام علیه السلام با همه انسان های حق طلب چه رسد به شیعیان و دوستداران آن بزرگوار با دریایی از مهربانی و صفا و صمیمیت خواهد بود و شمشیر انتقام آن ذخیره الهی تنها بر گرده ستمگران و پیروان آنها فرود خواهد آمد.
بنابراین گفتگو درباره موضوع مهدویت صلاحیت علمی کافی می خواهد و آنها که چنین صلاحیتی ندارند نباید به این میدان وارد شوند و ورود آنها به این عرصه می تواند آسیب های جبران ناپذیری به فرهنگ مهدویت وارد کند.
مدّعیان دروغین
یکی دیگر از آسیب های معارف مهدویت، ظهور مدّعیان دروغین در این جریان مقدّس است. در طول سالیان غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف افرادی به دروغ ادعا کرده اند که با آن حضرت، ارتباط خاص دارند و یا از سوی آن بزرگوار، به مقام نیابت خاص رسیده اند.
امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در آخرین نامه خود به نایب چهارم، تصریح فرموده اند:
«تو تا شش روز دیگر از دنیا خواهی رفت، کارهایت را سامان ده و درباره جانشینی از خود، به هیچ کس وصیت نکن که غیبت کامل فرا رسیده است... و در آینده بعضی از