- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- اشاره 4
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- اشاره 8
- 3. دشمن شناسی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- 2. آسیب شناسی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- عصمت امام 12
- علم امام 12
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- سوالات پژوهشی 18
- پرسش های درس 18
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- نام، کنیه و القاب 21
- چگونگی ولادت 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- اشاره 27
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 28
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- معجزات و کرامات 30
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- سوالات پژوهشی 36
- پرسش های درس 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- اشاره 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- پرسش های درس 44
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- سوالات پژوهشی 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- پرسش های درس 49
- سوالات پژوهشی 49
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- اشاره 50
- مفهوم غیبت 51
- غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- تأدیب مردم 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- اشاره 56
- انواع غیبت 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- سوالات پژوهشی 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- پرسش های درس 63
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- اشاره 64
- امام محور هستی 65
- اشاره 65
- فوائد امام غایب 65
- امید بخشی 68
- پایداری مکتب 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- سوالات پژوهشی 77
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- پرسش های درس 77
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- اشاره 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- پرسش های درس 88
- سوالات پژوهشی 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- اشاره 89
- درس نهم: انتظار 89
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- انتظار سبز 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- اشاره 95
- وظایف منتظران 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- سوالات پژوهشی 107
- پرسش های درس 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- اشاره 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- اشاره 111
- زمینه های ظهور 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ب: رهبری 114
- ج. یاران 114
- اشاره 114
- 2. عبادت و صلابت 116
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 5. صبر و بردباری 117
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- اشاره 120
- علائم ظهور 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- سوالات پژوهشی 125
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- پرسش های درس 125
- اشاره 126
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- زمینه سازی 128
- تداوم امید 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- اشاره 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- اهداف حکومت 133
- اشاره 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- سوالات پژوهشی 138
- پرسش های درس 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- الف. برنامه فرهنگی 141
- اشاره 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- 3. نهضت علمی 143
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- اشاره 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- اشاره 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- ج. برنامه اجتماعی 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- پرسش های درس 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- سوالات پژوهشی 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- اشاره 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- دستاوردهای حکومت 154
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- ویژگی های حکومت 165
- اشاره 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- سوالات پژوهشی 178
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- فلسفه رجعت 180
- مفهوم رجعت 180
- رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- اشاره 185
- رجعت کنندگان 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- پرسش های درس 188
- سوالات پژوهشی 188
- اشاره 189
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- برداشت های غلط 190
- آسیب شناسی مهدویت 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- طرح مباحث غیرضروری 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- پرسش های درس 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
غیبت
پس از اینکه با شخصیت منجی بزرگ عالم و تحقّق بخش آرمان آدم علیه السلام تا خاتم صلی الله علیه و آله و سلم و آخرین ذخیره الهی حضرت حجه بن الحسن عجل الله تعالی فرجه الشریف آشنا شدیم، اکنون درباره غیبت آن یگانه دوران که بخش مهمّی از زندگی آن حضرت است سخن می گوییم.
مفهوم غیبت
اولین نکته قابل طرح آن است که غیبت به معنی «پوشیده بودن از دیدگان» است نه حاضر نبودن. بنابراین در این بخش، سخن از دوره ای است که امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از چشمان مردمان غایب است و آنها او را نمی بینند و این در حالی است که آن بزرگوار در بین مردم حضور دارد و در میان ایشان زندگی می کند. این حقیقت در روایات امامان معصوم به عبارات گوناگون بیان گردیده است.
امام علی علیه السلام فرمود:
«سوگند به خدای علی، حجّت خدا در میان مردم هست و در راهها (کوچه و بازار) گام برمی دارد؛ به خانه های آنها سر می زند؛ در شرق و غرب زمین رفت و آمد می کند؛ گفتار مردم را می شنود و برایشان سلام می کند؛ می بیند و دیده نمی شود تا وقت ] معین [ و وعده ] الهی [.» (1)
البته نوع دیگری از غیبت نیز برای آن حضرت بیان شده است.
امام صادق علیه السلام فرمود:
«در صاحب این امر سنت هایی از انبیاء وجود دارد... اما سنّت او از یوسف علیه السلام، پنهان
1- . الغیبه نعمانی، باب 10، ح 3، ص 146.