- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- اشاره 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 2. آسیب شناسی 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 3. دشمن شناسی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- عصمت امام 12
- علم امام 12
- نصب امام از سوی خدا 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- سوالات پژوهشی 18
- پرسش های درس 18
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- نام، کنیه و القاب 21
- چگونگی ولادت 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 27
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- اشاره 28
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- معجزات و کرامات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- سوالات پژوهشی 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- پرسش های درس 36
- اشاره 37
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- الف. قرآن 38
- ب. روایات 40
- پرسش های درس 44
- سوالات پژوهشی 44
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- پرسش های درس 49
- سوالات پژوهشی 49
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- اشاره 50
- مفهوم غیبت 51
- غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- فلسفه غیبت 53
- اشاره 53
- تأدیب مردم 54
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- حفظ جان امام 55
- آزمایش مردم 55
- انواع غیبت 56
- اشاره 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- سوالات پژوهشی 63
- پرسش های درس 63
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- اشاره 64
- امام محور هستی 65
- فوائد امام غایب 65
- اشاره 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- پرسش های درس 77
- سوالات پژوهشی 77
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- اشاره 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- سوالات پژوهشی 88
- درس نهم: انتظار 89
- اشاره 89
- انتظار سبز 90
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- وظایف منتظران 95
- شناخت امام 95
- اشاره 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- پرسش های درس 107
- سوالات پژوهشی 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- اشاره 111
- زمینه های ظهور 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ج. یاران 114
- ب: رهبری 114
- اشاره 114
- 2. عبادت و صلابت 116
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 5. صبر و بردباری 117
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- اشاره 120
- علائم ظهور 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- سوالات پژوهشی 125
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- پرسش های درس 125
- اشاره 126
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- اشاره 128
- زمینه سازی 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- تداوم امید 128
- هنگامه قیام 129
- چگونگی قیام 129
- اشاره 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اهداف حکومت 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- سوالات پژوهشی 138
- پرسش های درس 138
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- اشاره 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- اشاره 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 3. نهضت علمی 143
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- اشاره 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- ج. برنامه اجتماعی 147
- اشاره 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- پرسش های درس 152
- سوالات پژوهشی 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- اشاره 153
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- دستاوردهای حکومت 154
- اشاره 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- اشاره 165
- ویژگی های حکومت 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- سوالات پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- فلسفه رجعت 180
- مفهوم رجعت 180
- رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- اشاره 185
- رجعت کنندگان 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- سوالات پژوهشی 188
- پرسش های درس 188
- اشاره 189
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- آسیب شناسی مهدویت 190
- برداشت های غلط 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- طرح مباحث غیرضروری 194
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- پرسش های درس 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
راوی از علت غیبت سؤال کرد. حضرت فرمود:
«غیبت به سبب امری است که اجازه نداریم آن را برای شما بیان کنیم... غیبت، سرّی از اسرار الهی است ولی چون می دانیم که خداوند بزرگ حکیم است می پذیریم که همه کارهای او ]براساسِ [حِکمت است و اگرچه علّت آن کارها برای ما معلوم نباشد.» (1)
البتّه چه بسا انسانی که همه افعال خداوند را حکیمانه می داند و در برابر آنها سر تسلیم فرود می آورد، به دنبال دانستن راز و رمز بعضی از رویدادهای عالم باشد تا به سبب علم به فلسفه یک پدیده، آرامش نفس و اطمینان قلبی بیشتری یابد. بنابراین به بحث و بررسی پیرامون حکمت ها و آثار غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می پردازیم و به روایات مربوط به آن اشاره می کنیم:
تأدیب مردم
وقتی امّت نسبت به پیامبر و امام قدر نشناسند و وظایف خود را در برابر او انجام ندهند بلکه اوامر او را نافرمانی کنند، رواست که خداوند، پیشوای ایشان را از آنها جدا کند تا به خود آیند و در روزگار غیبت او، ارزش و برکت وجود او را دریابند و در این صورت، غیبت امام به مصلحت امت است گرچه آنها ندانند و درک نکنند.
امام باقر علیه السلام فرمود:
«وقتی خداوند همراهی و همنشینی ما را برای قومی خوش ندارد ما را از میان آنها برگیرد.» (2)
استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران
آنها که به دنبال ایجاد یک تحوّل و انقلاب هستند به ناچار در ابتدای قیام با بعضی از مخالفان، عهد و پیمانی می بندند تا بتوانند اهداف خود را دنبال کنند، ولی مهدی موعود عجل الله تعالی فرجه الشریف آن مصلح بزرگی است که در راه برپایی انقلاب و حکومت عدل جهانی با هیچ قدرت ستمگری سازش نخواهد کرد زیرا که مطابق روایات فراوان او مأمور به مبارزه قاطع و آشکار با همه ظالمان است. به همین جهت تا آماده شدن شرایط انقلاب، در غیبت
1- . کمال الدین، ج 2، باب 44، ح 11، ص 204.
2- . علل الشرایع، ص 244، باب 179.