- مقدمه 1
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- اشاره 3
- اشاره 4
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 3. دشمن شناسی 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- 2. آسیب شناسی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- علم امام 12
- عصمت امام 12
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- سوالات پژوهشی 18
- پرسش های درس 18
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- نام، کنیه و القاب 21
- چگونگی ولادت 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 27
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- اشاره 28
- معجزات و کرامات 30
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- سوالات پژوهشی 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- پرسش های درس 36
- اشاره 37
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- پرسش های درس 44
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- سوالات پژوهشی 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- پرسش های درس 49
- سوالات پژوهشی 49
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- اشاره 50
- مفهوم غیبت 51
- غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- تأدیب مردم 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- اشاره 56
- انواع غیبت 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- سوالات پژوهشی 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- پرسش های درس 63
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- اشاره 64
- امام محور هستی 65
- اشاره 65
- فوائد امام غایب 65
- امید بخشی 68
- پایداری مکتب 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- سوالات پژوهشی 77
- پرسش های درس 77
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- اشاره 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- سوالات پژوهشی 88
- اشاره 89
- درس نهم: انتظار 89
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- انتظار سبز 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- اشاره 95
- وظایف منتظران 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- پرسش های درس 107
- سوالات پژوهشی 107
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ج. یاران 114
- ب: رهبری 114
- اشاره 114
- 2. عبادت و صلابت 116
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 5. صبر و بردباری 117
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- پرسش های درس 125
- سوالات پژوهشی 125
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- اشاره 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- زمینه سازی 128
- تداوم امید 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- اشاره 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- اشاره 133
- اهداف حکومت 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- سوالات پژوهشی 138
- پرسش های درس 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- الف. برنامه فرهنگی 141
- اشاره 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- 3. نهضت علمی 143
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- اشاره 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- ج. برنامه اجتماعی 147
- اشاره 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- پرسش های درس 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- سوالات پژوهشی 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- 1. عدالت فراگیر 154
- اشاره 154
- دستاوردهای حکومت 154
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- اشاره 165
- ویژگی های حکومت 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- سوالات پژوهشی 178
- پرسش های درس 178
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- مفهوم رجعت 180
- فلسفه رجعت 180
- رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- پرسش های درس 188
- سوالات پژوهشی 188
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- اشاره 189
- برداشت های غلط 190
- آسیب شناسی مهدویت 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- طرح مباحث غیرضروری 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- پرسش های درس 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
«امام منتظر، پیش از قیام خود، مدتی از چشم ها غایب خواهد شد. از علّت آن سؤال شد. حضرت فرمود: برجانِ خویش بیمناک است.» (1)
هر چند شهادت آرزوی مردان خداست ولی شهادتی مطلوب است که در میدان انجام وظیفه الهی و به صلاح جامعه و دین خدا باشد. امّا آنگاه که کشته شدن فرد به معنی به هدر رفتن و از دست رفتن اهداف باشد، ترس از قتل، امری عقلی و پسندیده است. کشته شدن امام دوازدهم که آخرین ذخیره الهی است به معنی فرو ریختن کعبه آمال و آرزوی تمام انبیاء و اولیاء علیهم السلام و تحقق نیافتن وعده پروردگار در تشکیل حکومت عدل جهانی است.
گفتنی است که در روایات نکته های دیگری نیز درباره علّت غیبت امام دوازدهم عجل الله تعالی فرجه الشریف بیان گردیده است که برای رعایت اختصار از ذکر آنها خودداری می شود ولی آنچه مهم است اینکه همانگونه که پیش از این گذشت؛ «غیبت»، سرّی از اسرار الهی است و علت اصلی و اساسی آن پس از ظهور آشکار خواهد شد و آنچه بیان شد عواملی است که در غیبت امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف تأثیر گذار بوده است.
انواع غیبت
اشاره
با توجه به مطالب گذشته، غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف امری لازم و ضروری بود ولی از آنجا که همه حرکت ها و اقدام های پیشوایان بزرگ ما، در راستای تقویت پایه های ایمان و اعتقاد مردم بود و بیم آن بود که غیبت آخرین حجّت الهی، آسیب های جدّی و غیر قابل جبران به دیانت مسلمین وارد آورد، دوران غیبت با روندی حساب شده و برنامه ریزی دقیق آغاز گردیده و ادامه پیدا کرد.
سال ها پیش از ولادت امام دوازدهم، سخن از غیبت آن بزرگوار و ضرورت آن بر سر زبان ها افتاد و نقل محافل ائمه معصومین علیهم السلام و اصحاب ایشان شد. همچنین روش ارتباط امام هادی و امام عسکری علیهما السلام با شیعیان در قالبی جدید و به شکل محدودتری انجام گرفت و پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام رفته رفته آموختند که در بسیاری از نیازهای مادی و
1- . کمال الدین، ج 2، باب 44، ح 7، ص 233.