- مقدمه 1
- اشاره 3
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- اشاره 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 3. دشمن شناسی 8
- 2. آسیب شناسی 8
- اشاره 8
- پنج. بعد فرهنگی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- عصمت امام 12
- علم امام 12
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- سوالات پژوهشی 18
- پرسش های درس 18
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- چگونگی ولادت 21
- نام، کنیه و القاب 21
- شمایل و خصوصیات 24
- سوالات پژوهشی 26
- پرسش های درس 26
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 27
- اشاره 28
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- معجزات و کرامات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- پرسش های درس 36
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- سوالات پژوهشی 36
- اشاره 37
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- پرسش های درس 44
- سوالات پژوهشی 44
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- اشاره 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- سوالات پژوهشی 49
- پرسش های درس 49
- اشاره 50
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- غیبت 51
- مفهوم غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- تأدیب مردم 54
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- انواع غیبت 56
- اشاره 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- پرسش های درس 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- سوالات پژوهشی 63
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- اشاره 64
- امام محور هستی 65
- فوائد امام غایب 65
- اشاره 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- پرسش های درس 77
- سوالات پژوهشی 77
- اشاره 78
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- سوالات پژوهشی 88
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- اشاره 89
- درس نهم: انتظار 89
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- انتظار سبز 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- شناخت امام 95
- وظایف منتظران 95
- اشاره 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- سوالات پژوهشی 107
- پرسش های درس 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ب: رهبری 114
- ج. یاران 114
- اشاره 114
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 2. عبادت و صلابت 116
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 5. صبر و بردباری 117
- 7. زهد و پارسایی 118
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- سوالات پژوهشی 125
- پرسش های درس 125
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- اشاره 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- زمینه سازی 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- تداوم امید 128
- اشاره 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- اهداف حکومت 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اشاره 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- سوالات پژوهشی 138
- پرسش های درس 138
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- اشاره 140
- برنامه های حکومت 140
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- الف. برنامه فرهنگی 141
- اشاره 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 3. نهضت علمی 143
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- اشاره 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- 3. عمران و آبادانی 147
- ج. برنامه اجتماعی 147
- اشاره 147
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 4. عدالت قضایی 149
- 3. اجرای حدود الهی 149
- پرسش های درس 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- سوالات پژوهشی 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- اشاره 154
- دستاوردهای حکومت 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- اشاره 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- ویژگی های حکومت 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- پرسش های درس 178
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- سوالات پژوهشی 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- مفهوم رجعت 180
- رجعت 180
- فلسفه رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- ویژگی های رجعت 184
- رجعت کنندگان 185
- اشاره 185
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- پرسش های درس 188
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- سوالات پژوهشی 188
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- اشاره 189
- آسیب شناسی مهدویت 190
- برداشت های غلط 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- طرح مباحث غیرضروری 194
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- پرسش های درس 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
بود به مردم معرفی می کردند.
این مردان بزرگ به سبب برخورداری از صفات و ویژگی هایی، برای نیابت خاص ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف شایستگی یافتند. امانتداری، پاکدامنی، عدالت در گفتار و رفتار، راز داری و پنهان کاری و پوشاندنِ اسرار اهل بیت علیهم السلام در شرایط ویژه دوره امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از خصوصیات مهم آنها بود. ایشان مورد اعتماد و اطمینان امام علیه السلام و پرورش یافتگان مکتب خاندان پاک پیامبر بودند. بعضی از آنان از سنّ یازده سالگی تحت تربیت امامان علیهم السلام قرار گرفتند و علم را در کنار ایمانی قوی در وجود خویش به کمال رسانیدند. نام نیک آنها بر سر زبان ها بود و صبر و بردباری و تحمل مشکلات و مقاومت در برابر سختی ها چنان با وجودشان عجین شده بود که در سخت ترین شرایط نیز از امام خود اطاعت کامل داشتند و در کنار همه این صفات زیبا، از توان مدیریت و رهبری شیعیان برخوردار بودند و با فهم و آگاهی کامل و درک حسّاسیت زمان و بهره گیری از امکانات موجود، جامعه شیعه را در صراط مستقیم الهی هدایت کردند و آنان را از گذرگاه غیبت صغری به سلامت عبور دادند.
مطالعه دقیق دوره غیبت صغری و نقش مهم نوّاب اربعه در ایجاد ارتباط بین امت و امام به خوبی اهمیت این دوره از حیات امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف را نشان می دهد. وجود این ارتباط ها و نیز راه یافتن برخی از شیعیان به محضر امام خویش در طول دوران غیبت صغری تأثیر فراوانی در اثبات ولادت امام دوازدهم و آخرین حجّت پروردگار داشت و این دستاورد مهم درست در زمانی بود که دشمنان می کوشیدند تا شیعیان را نسبت به تولّد فرزندی برای امام عسکری علیه السلام دچار شک و تردید نمایند. به علاوه این دوره، زمینه و بستر مناسبی برای شروع غیبت کبری بود که در آن دوران مردم از داشتن هر گونه ارتباط با امام خود توسط افرادی معین، محروم می شدند ولی با آرامش خاطر و اطمینان به وجود و حضور امام و بهره مندی از برکات او، به روزگار غیبت کامل حضرت، پا نهادند.
غیبت بلند مدّت
در آخرین روزهای عمر نائب چهارم در نامه ای از امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف خطاب به او چنین آمده بود:
«بسم الله الرحمن الرحیم ای علی بن محمد سمری، خداوند در مصیبت وفات تو، به