- مقدمه 1
- اشاره 3
- درس اول: ضرورت طرح مباحث مهدویت و کلیات امامت 3
- ضرورت طرح مباحث مهدویت 4
- یک. بعد اعتقادی 4
- اشاره 4
- دو. بعد اجتماعی 5
- سه. بعد سیاسی 6
- چهار. بعد تاریخی 7
- پنج. بعد فرهنگی 8
- اشاره 8
- 2. آسیب شناسی 8
- 1. تبیین استراتژی انتظار 8
- 3. دشمن شناسی 8
- مفهوم و جایگاه امامت 9
- نیاز به امام 10
- ویژگی های امام 11
- علم امام 12
- عصمت امام 12
- مدیریتِ اجتماعی امام 14
- نصب امام از سوی خدا 14
- آراستگی امام به کمالات اخلاقی 14
- بیانی جامع و زیبا از امام رضا علیه السلام 15
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 18
- پرسش های درس 18
- سوالات پژوهشی 18
- درس دوم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 19
- اشاره 19
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در یک نگاه 20
- اشاره 20
- چگونگی ولادت 21
- نام، کنیه و القاب 21
- شمایل و خصوصیات 24
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 26
- پرسش های درس 26
- سوالات پژوهشی 26
- اشاره 27
- درس سوم: دوران اختفا و پنهان زیستن حضرت 27
- اشاره 28
- معرّفی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شیعیان 28
- از ولادت موعود تا شهادت امام عسکری علیه السلام 28
- معجزات و کرامات 30
- پاسخ گویی به سؤالات 30
- دریافت هدایای مادّی 32
- نماز بر جنازه پدر 33
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 36
- پرسش های درس 36
- سوالات پژوهشی 36
- درس چهارم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 37
- اشاره 37
- الف. قرآن 38
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آینه قرآن و روایات 38
- ب. روایات 40
- پرسش های درس 44
- سوالات پژوهشی 44
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 44
- اشاره 45
- درس پنجم: امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه اهل سنت 45
- امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در نگاه دیگران 46
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 49
- سوالات پژوهشی 49
- پرسش های درس 49
- اشاره 50
- درس ششم: غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و علل آن 50
- مفهوم غیبت 51
- غیبت 51
- پیشینه غیبت 52
- اشاره 53
- فلسفه غیبت 53
- تأدیب مردم 54
- استقلال و نبودن تحت پیمان دیگران 54
- آزمایش مردم 55
- حفظ جان امام 55
- انواع غیبت 56
- اشاره 56
- غیبت کوتاه مدّت 57
- غیبت بلند مدّت 59
- سوالات پژوهشی 63
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 63
- پرسش های درس 63
- اشاره 64
- درس هفتم: فوائد امام غائب عجل الله تعالی فرجه الشریف 64
- فوائد امام غایب 65
- امام محور هستی 65
- اشاره 65
- پایداری مکتب 68
- امید بخشی 68
- خودسازی 70
- پناهگاه علمی و فکری 71
- هدایت باطنی و نفوذ روحانی 73
- ایمنی از بلاها 74
- باران رحمت 75
- پرسش های درس 77
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 77
- سوالات پژوهشی 77
- اشاره 78
- درس هشتم: ملاقات و طول عمر حضرت 78
- دیدار یار 79
- طول عمر 83
- سوالات پژوهشی 88
- پرسش های درس 88
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 88
- درس نهم: انتظار 89
- اشاره 89
- انتظار سبز 90
- حقیقت انتظار و جایگاه آن 90
- ویژگی های انتظار مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 91
- ابعاد انتظار 93
- وظایف منتظران 95
- اشاره 95
- شناخت امام 95
- الگوپذیری 96
- یادِ امام 98
- وحدت و همدلی 100
- آثار انتظار 102
- پاداش منتظران 103
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 107
- پرسش های درس 107
- سوالات پژوهشی 107
- اشاره 108
- درس دهم: شرایط و علایم ظهور 108
- جهان در آستانه ظهور 109
- زمینه های ظهور 111
- اشاره 111
- زمینه های ظهور و علائم آن 111
- الف. طرح و برنامه 113
- ب: رهبری 114
- اشاره 114
- ج. یاران 114
- 2. عبادت و صلابت 116
- 1. معرفت و اطاعت 116
- 3. جان نثاری و شهادت طلبی 117
- 4. شجاعت و دلیری 117
- 5. صبر و بردباری 117
- 6. اتّحاد و همدلی 118
- 7. زهد و پارسایی 118
- د: آمادگی عمومی 119
- علائم ظهور 120
- اشاره 120
- الف. خروج سفیانی 121
- ج. خروج یمانی 122
- ب. خَسْف بَیداء 122
- د. صیحه آسمانی 122
- ه. قتل نفس زکیه 123
- سوالات پژوهشی 125
- پرسش های درس 125
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 125
- اشاره 126
- درس یازدهم: ظهور و اهداف حکومت جهانی حضرت 126
- زمان ظهور 127
- ظهور 127
- زمینه سازی 128
- راز نهان بودن زمان ظهور 128
- تداوم امید 128
- اشاره 128
- چگونگی قیام 129
- هنگامه قیام 129
- اهداف حکومت 133
- حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 133
- اشاره 133
- رشد معنوی 134
- عدالت گستری 135
- پرسش های درس 138
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 138
- سوالات پژوهشی 138
- اشاره 139
- درس دوازدهم: برنامه های حکومت جهانی حضرت 139
- برنامه های حکومت 140
- اشاره 140
- اشاره 141
- 1. احیاء کتاب و سنّت 141
- الف. برنامه فرهنگی 141
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 142
- 3. نهضت علمی 143
- 4. مبارزه با بدعت ها 143
- اشاره 145
- ب. برنامه اقتصادی 145
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 145
- 2. توزیع عادلانه ثروت 146
- اشاره 147
- 3. عمران و آبادانی 147
- ج. برنامه اجتماعی 147
- 1. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 148
- 2. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی 148
- 3. اجرای حدود الهی 149
- 4. عدالت قضایی 149
- پرسش های درس 152
- سوالات پژوهشی 152
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 152
- درس سیزدهم: دستاوردها، قلمرو و مدت حکومت حضرت 153
- اشاره 153
- دستاوردهای حکومت 154
- 1. عدالت فراگیر 154
- اشاره 154
- 2. رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 156
- 3. اتحاد و همدلی 156
- 4. سلامت جسمی و روانی 157
- 5. خیر و برکت فراوان 158
- 6. ریشه کن شدن فقر 159
- 7. حاکمیت اسلام و نابودی کفر 161
- 8. امنیّت عمومی 162
- 9. گسترش دانش 163
- اشاره 165
- قلمرو حکومت و مرکز آن 165
- ویژگی های حکومت 165
- مدت حکومت 167
- سیره حکومتی امام 169
- سیره جهادی و مبارزاتی 170
- سیره قضایی امام 171
- سیره مدیریتی امام علیه السلام 172
- سیره اقتصادی امام 173
- سیره شخصی امام 174
- مقبولیّت عمومی 175
- پرسش های درس 178
- سوالات پژوهشی 178
- معرفی منابع مطالعه و پژوهشی 178
- اشاره 179
- درس چهاردهم: رجعت 179
- رجعت 180
- فلسفه رجعت 180
- مفهوم رجعت 180
- جایگاه رجعت در متون دینی 181
- رجعت، در قرآن و روایات 182
- رجعت در ادعیه و زیارات 184
- ویژگی های رجعت 184
- اشاره 185
- رجعت کنندگان 185
- 1. رجعت پیامبران و امامان علیهم السلام 186
- روایات مربوط به انبیاء علیهم السلام 186
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 188
- پرسش های درس 188
- سوالات پژوهشی 188
- اشاره 189
- درس پانزدهم: آسیب شناسی مباحث مهدویت 189
- برداشت های غلط 190
- آسیب شناسی مهدویت 190
- استعجال ظهور 192
- تعیین زمان ظهور 193
- تطبیق علائم ظهور بر مصادیق خاص 194
- طرح مباحث غیرضروری 194
- مدّعیان دروغین 195
- سوالات پژوهشی 198
- معرفی منابع جهت مطالعه و پژوهش 198
- پرسش های درس 198
- فهرست منابع و مآخذ 199
وظایف منتظران
اشاره
در روایات و بیانات پیشوایان دین وظایف فراوانی برای منتظران ظهور بیان گردیده است که در اینجا مهمترین آنها را بیان می کنیم.
شناخت امام
پیمودن جاده انتظار بدون شناختن امامِ منتظَر ممکن نیست. استقامت و پایداری در وادی انتظار وابسته به درک صحیح از پیشوای موعود است. بنابراین علاوه بر شناخت امام به اسم و نسب، لازم است نسبت به جایگاه امام و رتبه و مقام او نیز آگاهی کافی بدست آورد.
ابونصر که از خدمتگذاران امام حسن عسکری علیه السلام است، پیش از غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به حضور آن حضرت می رسد. امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از او می پرسد: آیا مرا می شناسی؟ پاسخ می دهد: آری، شما سرور من و فرزند سرور من هستید! امام علیه السلام می فرماید: مقصود من چنین شناختی نبود!؟ ابونصر می گوید: (مقصود شما چیست) خودتان بفرمایید.
امام علیه السلام می فرماید:
«من آخرین جانشین پیامبر خدا هستم و خداوند به (برکت) من بلا را از خاندان و شیعیانم دور می کند.» (1)
اگر معرفت امام برای منتظرِ حاصل شود، او از هم اکنون خود را در جبهه امام می بیند و احساس می کند که در خیمه امام و کنار او قرار گرفته است. بنابراین لحظه ای در تلاش برای تقویت جبهه امام خویش کوتاهی نمی کند.
امام باقر علیه السلام فرمود:
«...مَنْ ماتَ وَ هُوَ عارِفٌ لاِِمامِهِ لَمْ یضُرُّهُ، تَقَدَّمَ هذَا الاَْمْرِ اَوْ تَأَخَّرَ وَ مَنْ ماتَ وَ هُوَ عارِفٌ لاِِمامِهِ کانَ کَمَنْ هُوَ مَعَ الْقائمِ فِی فُسْطاطِهِ» (2)؛
کسی که بمیرد در حالی که امام خود را شناخته باشد، جلو افتادن یا تأخیر امر (ظهور) به او زیان نمی رساند و کسی که بمیرد و حال آنکه امام خود را شناخته است مانند کسی است که در خیمه امام و همراه او بوده است.
1- . کمال الدین، ج 2، ب 43، ح 12، ص 171.
2- . اصول کافی، ج1، باب 84، ح 5، ص 433.