حلقه اول : سلسله درس‌های مهدویت : معرفت و بندگی صفحه 72

وَطَبَعَ اللَّـهُ عَلَیٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (1)

أَفَلَمْ یَسِیرُ‌وا فِی الْأَرْ‌ضِ فَتَکُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ یَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ یَسْمَعُونَ بِهَا (2)

ملاحظه می شود که ابصار (دیدن) به چشم، سماع (شنیدن) به گوش و فقه و علم و عقل به قلب انسان مربوط دانسته شده است. فقه به معنای علم و فهم است و فقیه به عالم و کسی که دارای فهم عمیقی باشد، اطلاق می شود.

در آن جا که خداوند می خواهد کسی را از نعمت درک و فهم محروم کند، چنین تعبیر فرموده است:

وَجَعَلْنَا عَلَیٰ قُلُوبِهِمْ أَکِنَّةً أَن یَفْقَهُوهُ وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرً‌ا (3)

«اکنة» جمع «کنان» است که به معنای پرده و حاجب چیزی به کار می رود. منظور این است که قلب آنها را از فهمیدن محجوب ساختیم.

سنگین کردن گوشهای ایشان، کنایه از این است که آن چه را می شنیدند،

1- 1. توبه، 93.
2- 2. حج، 46.
3- 3. انعام، 25، اسراء، 46، کهف، 57.