مناجات منتظران جلد 1 صفحه 169

لرزیدن از خوف خدا

گاهی ترس از خدا چنان شدید می شود که لرزه بر تن انسان می افکند. یکی از حالاتی که امید اجابت دعا در آن زیاد است، وقتی است که چنین حالتی در انسان پیدا می شود. از امام باقر علیه السلام نقل شده که فرمودند:

اُطلُبِ الإجابَهَ عِندَ اقشِعرارِ الجِلدِ و عِندَ اِفاضَهِ العِبرَهِ.(1)

وقتی بدن (از ترس) می لرزد و هنگامی که اشک جاری می شود، اجابت (دعا) را طلب کن.

خوشا به حال کسی که به خاطر انجام گناهانش چنین ترسی از عدل الهی پیدا کند، در آن صورت دعایش مستجاب می گردد. در فرمایش دیگری از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند:

اِذَا اقشَعَرَّ جِلدُکَ وَ دَمَعَت عَیناکَ فَدُونَکَ دُونَکَ فَقَد قُصِدَ قَصدُکَ.(2)

هنگامی که بدنت می لرزد و چشمانت می گرید، پس، بگیر! بگیر! زیرا مقصود تو قصد شده است.

«بگیر» یعنی خواسته ات را بگیر چون در این حال آنچه می خواهی مورد قصد و اراده خدای متعالی قرار گرفته، دعایت مستجاب می گردد. انسان باید چنین حالتی را مغتنم شمرده و حاجت هایش را در این حال از خداوند طلب نماید.

ابتهال

عمل دیگری که همراه با گریستن جزء آداب نیکوی دعا به پیشگاه الهی بهشمار می آید، «ابتهال» است. ابتهال در لغت به معنای لابه و التماس کردن می باشد(3) و در جایی به کارمی رود که انسان با اظهار نهایت خواری و تذلّل به پیشگاه خداوند، کمال9.

1- همان، ص346، ح9، به نقل از مکارم الاخلاق.
2- اصول کافی، کتاب الدّعاء، باب الاوقات والحالات...، ح8.
3- فرهنگ نوین، ص79.