مناجات منتظران جلد 2 صفحه 86

1- اصول کافی، کتاب الدّعاء، باب الاقبال علی الدّعاء، ح1.

2- همان، ح2.

خویش را به تأثیر جدّی و عمیق دعا در تعجیل فرج آن حضرت تحکیم نماییم. البتّه عوامل دیگری هم می تواند در تقویت این اقبال قلبی مؤثر باشد ولی به نظر می رسد که این دو عامل نقش اساسی تری در بین بقیّه عوامل دارند.

3- رقّت قلب

اشاره

عامل مهمّ دیگری که در اجابت دعا بسیار مؤثّر است، رقّت قلب دعاکننده در هنگام دعاست. در بخش اوّل کتاب با میزان تأثیر این امر در اجابت دعا تا حدّی آشنا شدیم(1) و دانستیم که طبق فرمایش پیامبر گرامی اسلام صلّی الله علیه و آله و سلّم برای اینکه زودتر خواسته ما مستجاب شود، باید در هنگام رقّت قلب به پیشگاه الهی دعا کنیم و به تعبیر ایشان دعا را در آن وقت مغتنم بشماریم.(2) خود ائمّه علیهم السلام به این حقیقت تذکّر داده اند که قلب انسان همیشه در یک حال نیست، گاهی حال رقّت دارد و گاهی قساوت، گاهی نرم است و گاهی سخت. البتّه افراد از این جهت یکسان نیستند؛ برخی رقّت قلبشان بیشتر است و برخی قلب سخت تری دارند. دسته اوّل هم به لحاظ زمانی، رقّت قلبشان طولانی تر است و هم از جهت عمق و شدّت این رقّت، بالاتر از دسته دوم قرار می گیرند. امّا حتّی کسانی که عموماً و در بیشتر اوقات رقّت قلب ندارند، بالاخره حالاتی برایشان پیش می آید که به اصطلاح دلشان می شکند و از آن سختی و صعوبت قبلی خارج می شود. پس اینها هم رقّت قلب را تجربه می کنند و بنابراین هرکس در زمان هایی دارای رقّت قلب می باشد که اگر قدر آن را بداند می تواند در همان حال برای تعجیل فرج مولای غریبش دعا کند.

موانع پیدایش رقّت قلب در انسان

ما می توانیم انسان ها را از جهت رقّت قلب برای امام زمان علیه السلام و دعا برای تعجیل فرج ایشان به درجات مختلفی رده بندی می کنیم. برخی چنان اتّصال روحی و قلبی قوی7.